• 2015-10-09

Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów

14 października o godz. 14.00 w oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa Dzieje Nowej Huty rozpocznie się wystawa Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów. To kolejna prezentacja z cyklu przybliżającego dzieje wsi, na których terenie powstała Nowa Huta.

„Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów” – plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

„Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów” – plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

„Jak tu mówić co więcej o wiosce, o której zaledwie da się prozą powiedzieć, że tam orzą, sieją i zbierają zboże, a to wszystko na małą skalę” – pisał o Grębałowie dziewiętnastowieczny pamiętnikarz Kazimierz Girtler.

Rzeczywiście można powiedzieć, że wieś nie miała szczęścia. Położona w rozwidleniu dwóch ważnych szlaków w żaden sposób z nich nie korzystała, gdyż obie drogi omijały wioskę szerokim łukiem. Ale z drugiej strony to rozwidlenie dróg było na tyle ważnym punktem strategicznym, że na początku I wojny światowej władze wojskowe zdecydowały się kompletnie wyburzyć wieś, by jej zabudowania nie zasłaniały pola obstrzału znajdującego się w pobliżu fortu.

Odbudowana w latach 20. XX w. wieś żyła swoim własnym rytmem, a tutejszy majątek należący nieprzerwanie od średniowiecza do krakowskiej Kapituły na Wawelu był dzierżawiony w latach 1937–1948 przez znaną krakowską firmę ogrodniczą Freege. W 1950 r. dobra te zostały przejęte przez państwo i zamienione na Państwowe Gospodarstwo Rolne, a potem na Stację Centrali Nasiennictwa, Ogrodnictwa i Szkółkarstwa.

Sam Grębałów jako wioska ocalał szczęśliwie do naszych dni. Nigdy nie pojawiły się tu osiedla mieszkaniowe typowe dla Mogiły czy Bieńczyc ani też zakłady przemysłowe ze swoją infrastrukturą. Jednak bliskie położenie samego kombinatu sprawiło, że to właśnie zdjęcia Grębałowa na tle dymiących kominów stały się w latach 80. XX w. ikoną rodzącego się ruchu.

Kurator wystawy: Maciej Miezian

Zapomniane dziedzictwo Nowej Huty – Grębałów
Wernisaż: 14 października 2015 roku, godz. 14.00
Wystawa czynna do 9 stycznia 2016 roku
Dzieje Nowej Huty
Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Dodaj komentarz