Madonna z Paczółtowic w Europeum

Z okazji święta Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, w polskim Kościele zwanego także świętem Matki Boskiej Zielnej, Muzeum Narodowe w Krakowie przygotowało pokaz specjalny wyjątkowego obrazu. To Matka Boska z Dzieciątkiem z kościoła w Paczółtowicach koło Krzeszowic, jeden z najpiękniejszych wizerunków maryjnych gotyckiego malarstwa tablicowego w Małopolsce.

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Obraz namalowany temperą na desce lipowej, datowany na lata 1460–1470, stanowił pierwotnie korpus gotyckiego tryptyku. Dziś jest ozdobą barokowej nastawy ołtarza głównego w XV-wiecznym drewnianym kościele pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Paczółtowicach. Maria, trzymająca na prawej ręce małego Jezuska, stoi na łące pełnej kwiatów i ziół, za plecami ma leśny gaj, a u stóp – sierp księżyca. Postać Matki Boskiej otaczają promienie słoneczne. Całości dopełniają dwa małe anioły w górnych narożach obrazu, trzymające banderole z tekstem antyfony maryjnej. Fundatorem dzieła był zapewne ówczesny dziedzic wsi Jan Paczółtowski herbu Topór.

W paczółtowickim wizerunku Marii dopatrywano się złożonych znaczeń. Miało to być m.in. nawiązanie do symboliki „ogrodu zamkniętego” (hortus conclusus), wizji apokaliptycznej z Objawienia św. Jana bądź bezpośrednio do patronki kościoła – Królowej Nieba i Ziemi.

Obraz jest jednym z nielicznych przykładów przechowania gotyckiego malowidła ołtarzowego w miejscu jego przeznaczenia. Nieprzerwana obecność wizerunku Marii w ołtarzu wynika prawdopodobnie z kultu, jakim cieszył się od dawna. Otaczająca go aura cudowności usankcjonowana została poprzez akt koronacji obrazu koronami biskupimi 27 maja 2001 r.

Słynącą cudami Matkę Boską z Dzieciątkiem z Paczółtowic można oglądać w Krakowie w Europeum – Ośrodku Kultury Europejskiej – Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie od 11 sierpnia do 18 października. Pokaz zainauguruje nowy cykl MNK pod nazwą Cudowna Moc Sztuki.

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Storczyk czy mak? Strelicja czy rumianek? – Wdzięczni jesteśmy pani Lilianie Sonik za jej projekt Cudowna Moc Bukietów, przywracający pamięć o polskich kwiatach i ziołach – mówi dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie Zofia Gołubiew. – Wdzięczna też jestem i za to, że pani Sonik zaproponowała włączenie Muzeum do projektu, umożliwiając nam uświadomienie Publiczności „cudownej mocy sztuki”. Rozpoczynamy więc nowy cykl w Muzeum Narodowym w Krakowie, w ramach którego pokażemy m.in. wizerunek Matki Boskiej w wieńcu kwiatów Jana Brueghela st., a także wybitne „kwietno-łąkowe” dzieła z prywatnych kolekcji.

Z okazji pokazu Madonny z Paczółtowic w Europeum Muzeum Narodowe w Krakowie podjęło współpracę z Instytutem Dziedzictwa, organizatorem Cudownej Mocy Bukietów. Ten konkurs na najpiękniejszy sierpniowy bukiet odbywa się już po raz szósty i z roku na rok cieszy się większym zainteresowaniem krakowian i gości. Tegoroczna Cudowna Moc Bukietów rozpocznie się 15 sierpnia o godz. 10.00 na Małym Rynku. W zabawie może wziąć udział każdy, zarówno dzieci, jak i dorośli. Dla zwycięzców w każdej kategorii przewidziane są atrakcyjne nagrody pieniężne lub rzeczowe oraz nagroda główna w postaci studyjnego wyjazdu do Brukseli.

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic, Kraków, ok. 1460–70, tempera, deska lipowa. Własność: Kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP w Paczółtowicach. Fot. Pracownia Fotograficzna MNK (źródło: materiały prasowe)

Organizatorzy zapraszają także do spędzenia niedzieli 16 sierpnia w Ośrodku Kultury Europejskiej Europeum oraz na dziedzińcu tego Oddziału MNK przy placu Sikorskiego 6. Przygotowali na ten dzień mnóstwo atrakcji związanych tematycznie z obrazem Madonny z Paczółtowic i świętem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Na początek dr Piotr Klepacki opowie o roślinach noszących tak wdzięczne nazwy, jak Warkocze Matki Bożej, Pantofelki Najświętszej Panienki czy Rękawiczki i Naparstki Matki Boskiej. Stefania Gawor, sołtyska wsi Podstolice, przybliży zwyczaje związane z tworzeniem zielnych bukietów i lecznicze właściwości ziół w nich zawartych, natomiast Agnieszka Stój, florystyka, nauczy dorosłych i dzieci, jak zrobić bukiety i wiązanki z polskich ziół i kwiatów. Atrakcją dnia będzie koncert Joanny Słowińskiej z zespołem (godz. 11.00).

Tego dnia, jak we wszystkie niedziele, wstęp do Europeum jest bezpłatny.

Cudowna moc sztuki. Pokaz specjalny obrazu Matka Boska z Dzieciątkiem z Paczółtowic
Od 11 sierpnia do 18 października 2015 roku
Ośrodek Kultury Europejskiej Europeum
Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie

Konkurs Cudowna Moc Bukietów
15 sierpnia 2015 roku, godz. 10.00
Mały Rynek w Krakowie

Dodaj komentarz