Późny kapitalizm i koniec snu

17 sierpnia nakładem Wydawnictwa Karakter ukaże się książka 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu Jonathana Crary’ego.

Jonathan Crary, „24/7. Późny kapitalizm i koniec snu” – okładka (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Jonathan Crary, „24/7. Późny kapitalizm i koniec snu” – okładka (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Dwadzieścia cztery godziny na dobę przez siedem dni w tygodniu.

Od kilku lat Departament Obrony Stanów Zjednoczonych przeznacza ogromne środki na badania nad pewnym gatunkiem ptaków. Pasówka białobrewa jest w stanie latać przez kilka dni i nocy bez przerwy na sen. Badania mają doprowadzić do odkrycia metody pozwalającej utrzymać długotrwałą, niewymagającą snu aktywność także u ludzi. Stawką jest stworzenie żołnierza, a w dalszej perspektywie również pracownika i konsumenta, który przez wiele dni może się obyć bez snu. W świecie zachodniego kapitalizmu ideałem jest nieprzerwana aktywność i dyspozycyjność – dwadzieścia cztery godziny na dobę przez siedem dni w tygodniu. W tak skonstruowanej rzeczywistości nie ma miejsca na sen; staje się on ekskluzywnym i nieco anachronicznym dobrem. Odwołując się do filozofii, filmów i dzieł sztuki, Jonathan Crary analizuje proces stopniowego zawłaszczania naszego czasu, w tym także snu, przez kapitalistyczną logikę wydajności i produktywności. Patrząc z tej perspektywy, sen okazuje się jednym z ostatnich przyczółków buntu i wolności jednostki.

Co roku wydaje się miliardy dolarów na badania nad tym, jak doprowadzić do skrócenia czasu podejmowania decyzji i wyeliminowania bezużytecznych minut poświęconych na refleksję i kontemplację. Oto, czym jest dziś postęp – polega on na coraz większym przejmowaniu kontroli nad czasem i doświadczeniem człowieka.

(fragment książki)

Jonathan Crary wykłada historię sztuki współczesnej i estetykę na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Jest jednym z założycieli niezależnego wydawnictwa Zone Books i autorem wielu artykułów, tekstów do katalogów oraz książek: Techniques of the Observer. On Vision and Modernity in the Nineteenth Century (1992), przetłumaczonej na dwanaście języków, i Suspensions of Perception. Attention, Spectacle and Modern Culture (2000).

Jonathan Crary, 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu
Premiera: 17 sierpnia 2015 roku
Wydawnictwo Karakter

Dodaj komentarz