Wspomnienie o Rudej Wandzie

6 sierpnia w Galerii Sztuki XX wieku w willi Oksza odbędzie się kolejny Wieczór Czwartkowy. Jego bohaterką będzie Wanda Gentil-Tippenhauer. Drugim bohaterem będzie natomiast Józef Oppenheim – towarzysz życia Rudej Wandy.

Wspomnienie o „ Rudej” Wandzie – w 50. rocznicę śmierci, źródło (materiały prasowe organizatora)

Wspomnienie o „ Rudej” Wandzie – w 50. rocznicę śmierci, źródło (materiały prasowe organizatora)

Ruda, czyli Wanda Gentil-Tippenhauer, nie była zakopianką z urodzenia, lecz z wyboru. Urodziła się 13 stycznia 1899 roku w Port-au-Prince na Haiti. Jej ojciec, Ludwik Gentil-Tippenhauer, pracował tam jako naukowiec i główny inżynier miejski. Matka, Wiktoria z Rosickich, była nauczycielką. Wanda w wieku kilkunastu lat trafiła do Europy, gdzie po szkole średniej i maturze, zdanej w Lozannie w Szwajcarii (École Vinet), rozpoczęła studia w Szkole Sztuk Pięknych w Hamburgu.

Wykształcenie wyższe zdobyła w Polsce (Licencjat Nauk Humanistycznych Wolnej Wszechnicy w Warszawie). W 1921 roku ukończyła kurs rysunku, prowadzony przez Karola Tichego. W tym samym roku miała pierwszą wystawę indywidualną w Klubie Polonia w Warszawie. Potem wystawiała swoje prace między innymi w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (1927), w Muzeum w Bydgoszczy (1927, 1931, 1938), w latach 1932–39 w Łodzi oraz w Zakopanem. W 1932 r. wystawiła cykl pejzaży zakopiańskich w Domu Towarowym Braci Jabłkowskich w Warszawie. Organizowała też wystawy w Turynie, Mediolanie i Lyonie. Około 1925 roku trafiła do Zakopanego i ten fakt wywrócił jej życie do góry nogami.

Gdyby w kilkunastu słowach-kluczach spróbować naszkicować życie Wandy Gentil-Tippenhauer Widigierowej, to brzmiałyby one: szczęśliwe dzieciństwo, spędzone na tropikalnej Haiti, zamiłowanie do sztuki i malarstwa, wyniesione z domu rodzinnego, podróże po Europie, wiersze, pisane przez 13-letnią dziewczynkę i wreszcie Zakopane. Miejsce niezwykle ważne w życiu Wandy. Zdaje się najważniejsze lub jedno z najważniejszych. Łatwo uległa zakopianinie i urokowi miejsca. Wyrypy narciarskie, tatrzańskie wygary po przełęczach, szczytach i dolinach. Życie górami i dla gór. Maliny w Niewcyrce. Rydze w Chochołowskiej. Szus z Koprowej Przełęczy do Doliny Hlińskiej. I wreszcie On. Józef Oppenheim – czyli niezwykła przyjaźń, a może i coś między przyjaźnią, a zauroczeniem.

Schronisko na Hali Pysznej, położone na niewielkiej, śródleśnej polanie pomiędzy dwoma potokami. Liczni przyjaciele zakopiańscy, jak Tadeusz, Zofia i Stefan Zwolińscy i wielu innych. Listy pisane piórem, nie długopisem. Dom na Krzeptówkach i ten klimatyczny, drewniany na Uboczy 2 w Zakopanem – z przepięknym widokiem na Tatry. Malarstwo. Jakość życia. Trudny okres II wojny światowej, śmierć Opcia, okres powojenny i dalsza fascynacja sztuką ludową Podhala. Liczne wystawy sztuki. Praca społeczna. Książka W stronę Pysznej. I finisz jej ziemskiej drogi. Drewniany nagrobek na Pęksowym Brzyzku. Życiorys barwny, jak narciarski szus. Bo Ruda była osobą obdarzoną niezwykłym temperamentem i urokiem osobistym. Widoczny on był we wszystkich dziedzinach jej kolorowego życia. Wszędzie jej było pełno. Była zakopiańskim kolorowym ptakiem.

Wspomnienie o Rudej Wandzie – w 50. rocznicę śmierci
Wieczór czwartkowy w Muzeum Tatrzańskim
Spotkanie poprowadzą: Wojciech Szatkowski, Olga Hadowska
6 sierpnia 2015 roku, godzina 18.00
Galeria Sztuki XX wieku w willi Oksza (filia Muzeum Tatrzańskiego)
Zakopane

Dodaj komentarz