Idea języka uniwersalnego

Od 19 czerwca w Galerii Arsenał w Białymstoku będzie można oglądać wystawę Czysty język. Odnosi się ona do zagadnienia języka uniwersalnego – wychodząc od idei Ludwika Zamenhofa, jednak znacznie rozszerzając ten kontekst.

Anikó Loránt / Tamás Kaszás (ex-artists’ collective), „Shelter of hope (Esperanto Classroom)”, 2004 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anikó Loránt / Tamás Kaszás (ex-artists’ collective), „Shelter of hope (Esperanto Classroom)”, 2004 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wystawa jest próbą odpowiedzi na pytanie, czym jest komunikacja uniwersalna, z czego wynika potrzeba jej tworzenia, co jest motywem kreowania sztucznych narzędzi komunikacji (języków, alfabetów, systemów pisma, kodów – w tym kodów wizualnych, np. alfabetu Morse’a). Porusza także temat języka jako produktu społecznego.

Główną ideą przyświecającą wielu próbom wynalezienia języka uniwersalnego (doskonałego) było stworzenie narzędzia służącego zjednoczeniu. Wizje te zazwyczaj przekraczały ramy lingwistyczne. Takie też było zamierzenie Ludwika Zamenhofa: opracowanie „czystego języka”, dzięki któremu miała zapanować zgoda między narodami. Poszukiwania języka doskonałego doprowadziły z kolei do koncepcji powrotu do języka pierwotnego. Jednym z głównych wątków wystawy jest mit wieży Babel i motyw pomieszania języków (confusio linguarum). Ważnym odniesieniem jest tu przywołane przez Umberto Eco w książce W poszukiwaniu języka uniwersalnego odwrócenie mitu wieży Babel. Eco zwraca uwagę na teorie, według których pomieszanie – rozumiane jako mnożenie, zróżnicowanie – może być odczytywane jako zjawisko pozytywne, które wpłynęło m.in. na tworzenie się więzi etnicznej i przynależności terytorialnej. Pogląd ten rzuca nowe światło na cały szereg zagadnień związanych z polityką języka, takich jak język narodowy kontra języki mniejszościowe, marginalizacja języków mniejszościowych, język jako przejaw tożsamości etnicznej, ustanowienie jedynego języka uniwersalnego wobec wielokulturowości i wieloetniczności.

Prezentacja ma charakter międzynarodowy, biorą w niej udział artyści z Polski, Francji, Danii, Węgier: Ad manum (Anna Koźbiel i Adam Walas), Piotr Bosacki, Érik Bullot, Ferenc Gróf, Anikó Loránt / Tamás Kaszás (ex-artists’ collective), Little Warsaw (András Gálik i Bálint Havas), Małgorzata Niedzielko, Paulina Ołowska, Daniel Salomon, Slavs and Tatars, Société Réaliste.

Czysty język
Od 19 czerwca do 13 sierpnia 2015 roku
Wernisaż: 19 czerwca, godz. 18.00
Kurator: Agata Chinowska
Galeria Arsenał w Białymstoku

Dodaj komentarz