Zdzisław Nitka: buntownik z premedytacją

W dniach od 6 do 15 lutego w Galerii Domu Aukcyjnego Polswiss Art będzie można oglądać wystawę prac Zdzisława Nitki.

Zdzisław Nitka, „Cygańska rodzina" (według Otto Muellera), 2012 (źródło: materiały prasowe)

Zdzisław Nitka, „Cygańska rodzina" (według Otto Muellera), 2012 (źródło: materiały prasowe)

Obcowanie z malarstwem Zdzisława Nitki to dla widza duże wyzwanie. Malarz swoimi płótnami wymaga od odbiorcy sporej erudycji. Ma naturę buntownika i kontestatora, co objawia się zarówno w stylu jego ekspresyjnych prac, jak i w niełatwych tematach, które wybiera. Obrazy Nitki nigdy nie powstają bez przyczyny. Sama chęć malowania to dla artysty zdecydowanie zbyt marny powód, aby brudzić płótno. Stąd silnie obecna w jego pracach warstwa narracyjna. Kusi powiedzieć, że Nitka jest ilustratorem, gdyż przedstawia nam sytuacje i twórców wielkiej filozofii, sztuki i polityki.

Kurator wystawy, Agnieszka Gniotek o malarstwie Zdzisława Nitki:

Takie sformułowania, jak ilustracyjność i obrazowość mają w kontekście prac Zdzisława Nitki swoje uzasadnienie. Autor chętnie buduje prace w oparciu o kompozycję frontalną, wplata też w przedstawienia słowa, jako dodatkowe wskazówki. Jest w tym pewna propagandowa plakatowość. To bardzo świadome zabiegi, bo skoro Nitka porusza tematy trudne, to nie chce tego robić na próżno, zależy mu, aby jego przekaz został dostrzeżony i zrozumiany. Cały repertuar używanych przez artystę środków jest jednak pewnego rodzaju grą, bo stosowane uproszczenia skontrastowane są z bardzo żywiołowym, ekspresyjnym, brudnym i niepokornym prowadzeniem pędzla oraz równie niepokojącymi i nieoczywistymi zestawieniami barw. Całości, w efekcie, nie sposób pomylić z twórczością żadnego innego artysty.

 

Nitka mocno przesiąknięty jest atmosferą rodzinnego Wrocławia. Jednak nie tego powierzchownie rozkwitającego miasta nowych możliwości, a tego, który ciągle boryka się ze swoją trudną polsko-niemiecką historią. To jeden z jego ulubionych tematów, obok ogólniejszych kwestii związanych z polskością, patriotyzmem, trudnymi relacjami z naszymi geograficznymi sąsiadami oraz pamięcią o wojennej przeszłości, w tym tej związanej z Holokaustem. Nitka nie tylko stawia pytania, ale też udziela odpowiedzi. Jego ekspresyjne malarstwo doskonale nadaje się do budowania komentarzy i zajmowania stanowiska. W płynnej współczesności kompromisów i konsensusów artysta opanował na najwyższym poziomie trudną sztukę angażowania się i opowiadania jednoznacznie po którejś stronie. Nie chce być w tym osamotniony. Zbudował autorski panteon wybitnych twórców: filozofów, pisarzy, malarzy, do których często się w pracach odwołuje. Ich sylwetki, niejednokrotnie zapomniane, przywołuje na swoich obrazach, wskazując na sytuacje dla nich trudne, kiedy musieli dokonać wyboru.

Powyższe wskazania zapewne należą do najważniejszych tropów w twórczości Zdzisława Nitki. Nie jest on jednak artystą jednowymiarowym. Nie zawsze idzie na otwarta konfrontację, choć zdaje się, że za policją nie przepada. Potrafi jednak zaskakująco monumentalne czerpać z kultury antycznej, bywa romantykiem, a nawet autorem nieco sentymentalnym, czasami sięga do symboli, najchętniej wskazując na zwierzęce lustro ludzkiej egzystencji. Wypowiada się nie tylko w malarstwie. Lubi pracować z papierem, chętnie sięga po gwasz. Nie unika technik powielanych, potrafiąc wyzyskać atuty każdej z nich – brutalność estetyki drzeworytu czy miękkość litografii. Momentami jest autorem zagadkowym.

Wystawa prac Zdzisława Nitki
Wernisaż: 6 lutego 2015 roku, godz. 19.00
Wystawa czynna do 15 lutego 2015 roku
Galeria Domu Aukcyjnego Polswiss Art
Warszawa

Dodaj komentarz