• 2014-11-29

Król Maciuś Pierwszy: niepowodzenia, które uczą

Przygotować dziecko nie tylko na sukces, ale i na porażkę – to jeden z kluczowych przekazów premiery Króla Maciusia I, wyprodukowanej przez Teatr Figur z Krakowa, która miała miejsce 28 listopada.

Teatr Figur z Krakowa, „Król Maciuś I" (źródło: materiały prasowe)

Teatr Figur z Krakowa, „Król Maciuś I" (źródło: materiały prasowe)

Przyzwyczajeni jesteśmy, że świat dziecięcych zabaw pełen jest bohaterskich czynów i samych dobrych zakończeń. Janusz Korczak, wybitny polski pedagog okresu przedwojennego, zwraca uwagę w swojej powieści Król Maciuś I, że – nawet mimo dobrych chęci – czasami nasze plany nie wychodzą, a nawet potrafią przynieść zupełnie odwrotny skutek. Jak wówczas radzić sobie z niepowodzeniem i jego konsekwencjami? Czy zawsze pojawia się czarodziejska siła, która wybawia dziecko z problemów? Na te pytania Korczak odpowiada w swojej książce niejednoznacznie i właśnie ten wątek stał się kanwą przedstawienia realizowanego przez Teatr Figur Kraków.

Król Maciuś I – liryczny spektakl Teatru Figur realizowany w technice teatru cieni, adresowany jest do dzieci powyżej 7 roku życia. Opowiada historię chłopca, który po stracie Ojca-Króla, sam musi zacząć władać swoim królestwem. Nie jest to jednak bajkowa rzeczywistość, a świat, w którym pojawiają się również ludzie mu nieżyczliwi. Maciuś, pełen dobrych intencji, próbuje nie tylko ratować swoje królestwo, ale i zaprowadzić w nim reformy, które mają uczynić je jeszcze lepszym. Jednak obrane przez niego metody nie przynoszą właściwych skutków – wręcz przeciwnie: Maciuś przyczynia się do zwiększenia chaosu w państwie i doprowadza do własnej detronizacji. Jednak cała ta historia, opowiedziana z charakterystyczną, korczakowską akceptacją dla dziecięcych błędów służy temu, by przygotować młodego odbiorcę na ewentualne niepowodzenia w życiu. Opowiada scenariusz zdarzeń, które choć może nie kończą się bajkowym happy endem, to pełne są optymizmu i nadziei. Porażki uczą i pozwalają dziecku dojrzewać i właśnie ten proces dojrzewania przykuł uwagę artystów Teatru Figur, stając się kluczowym wątkiem w przedstawieniu.

Bohaterami kultury popularnej są dzisiaj różne wersje Piotrusiów Panów. Dzisiejsza kultura uczy dzieci jak uciekać od rzeczywistości, a nie jak się z nią mierzyć. Brak sukcesu w dzisiejszych czasach dyskwalifikuje. Dobrzy bohaterowie to herosi, którzy nigdy nie ponoszą porażek. Tego uczy się w popularnych produkcjach filmowych czy w książkach z milionowymi nakładami. Korczak już wiele lat temu zwrócił uwagę na problem porażek w życiu dziecka i poprzez swoją pracę starał się przygotowywać je również i na te mniej przyjemne momenty. Co więcej, umiał w każdej sytuacji dostrzec coś pozytywnego i na tym budować motywację dziecka do radzenia sobie z niepowodzeniem.

Dagmara Żabska, reżyser przedstawienia

Spektakl został zrealizowany w technice teatru cieni, w planie lalkowym. Technika cieni umożliwia również budowanie plastycznego pejzażu wewnętrznego bohatera, jego marzeń i lęków oraz szybkiej konfrontacji z rzeczywistością wyobrażeń na temat własnego sukcesu.

Świat przedstawiony w spektaklu jest przefiltrowany przez perspektywę bohatera – jego uczucia, zagubienie, potrzebę działania i niepowodzenia. Zjawisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w tym, jak artyści operują kolorem, formą lalek, scenografią oraz animacją światła. Sceny, w których mały król jest otoczony przez nieżyczliwych mu ministrów, w których zmaga się z biurokracją i legislacją, zostały utrzymane w czerni i bieli; natomiast sceny, w których Król Maciuś snuje marzenia, znajduje rozwiązania i wprowadza reformy – stopniowo nabierają kolorów, stają się bardziej miękkie i radosne.

W 2011 roku Teatr Figur Kraków uruchomił kilkuletni program Laboratorium Teatru Cieni (LTC), którego celem jest eksploracja technik cieniowych i sprawdzenie możliwości ich wykorzystania w pracy teatralnej (spektakle, instalacje, happeningi, inne), edukacyjnej, społecznej, komercyjnej. Do tej pory w ramach programu zrealizowano kilkanaście projektów artystycznych i edukacyjnych w oparciu o różne techniki teatru cieni, takich jak cykl miniatur cieniowych przygotowanych dla Muzeum Fabryka Emalii Oskara Schindlera, premiera spektaklu Mglisty Billy (1. nagroda oraz nagrodę Jury Dziecięcego na Festiwalu Teatralna Karuzela w Łodzi); realizacja instalacji teatralnej o getcie krakowskim Niewidzialne mury (projekt współfinansowany ze środków Gminy Miejskiej Kraków). Kolejnym przedsięwzięciem w ramach LTC jest premiera spektaklu Król Maciuś I.

Reżyseria: Dagmara Żabska
Adaptacja: Marta Hankus
Scenografia: Edyta Stajniak
Muzyka: Tomasz Krzyżanowski
Występują: Dominika Byrska, Tadeusz Dylawerski, Mateusz Wróbel

Król Maciuś I, Teatr Figur Kraków (na podstawie powieści Janusza Korczaka)
Premiera: 28 listopada, godz. 18.00
Spektakl popremierowy:  29 listopada, godz. 17.00
Teatr Barakah, ul. Paulińska 28, Kraków

Dodaj komentarz