Dwie adoracje z Barda we wrocławskim Muzeum Narodowym

Od 5 listopada w Muzeum Narodowym we Wrocławiu można oglądać miesięczną prezentację dwóch obrazów z pracowni Michaela Willmanna zatytułowanych Święta Jadwiga i Pokłon Trzech Króli. Oba dzieła pochodzą z bazyliki Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Bardzie.

Pracownia Michaela Willmanna, „Święta Jadwiga” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Pracownia Michaela Willmanna, „Święta Jadwiga” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Pochodzące z Barda płótna nie są sygnowane, nie istnieją też przekazy historyczne określające czas ich powstania. Przypuszcza się, że namalowane zostały pomiędzy1678 a 1698 r. Na związki z pracownią willmannowską wskazują jednoznacznie efekty malarskie, rozwiązania kompozycyjne i technologiczne.

Zdaniem Marka Pierzchały uważny widz dostrzeże jednak liczne niespójności i odmienności pomiędzy dziełami, oraz wewnątrz jednego z nich:

Namalowana z wyraźnym wysiłkiem, dominująca w jaskrawym świetle Matka Boska (obraz Pokłon Trzech Króli) niezbyt przypomina Madonny Willmanna. Wokół tej postaci odnajdziemy jednak liczne, wirtuozerskie popisy ręki, która naznaczyła obraz nielicznymi tylko lśnieniami impastów, (…) płynnymi ruchami pędzla bardziej narysowała niż namalowała gęstniejące cienie określające i modelujące sylwetki postaci z królewskich orszaków, czy stojącego za Marią św. Józefa. Wydaje się więc, że mistrz dokończył szybko, niezbyt dobrze zapowiadające się dzieło swego pomocnika.

Pracownia Michaela Willmanna, „Pokłon Trzech Króli” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Pracownia Michaela Willmanna, „Pokłon Trzech Króli” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Natomiast bez wątpienia przez samego Willmanna namalowany został obraz Święta Jadwiga, o czym świadczą: bogata skala stanowczo zestawianych kolorów, gęste impasty pozwalające na dynamiczne, pewne malowanie bez męczących poprawek. Postaci świętej nadał artysta klasyczny, nieco porcelanowy wygląd. Oba obrazy przy całej odmienności, być może stanowić miały, w zamyśle autora, parę. Wskazuje na to m.in. szczególna ikonografia wizerunku św. Jadwigi oddającej się kontemplacji Dzieciątka. Tego typu pobożność skierowana ku dziecięcemu Jezusowi kształtowana była (przez opata Bernharda Rosę z Krzeszowa) w kręgu cysterskim już od lat 70. XVII w. Z punktu widzenia konserwatora najtrudniejszym zadaniem przy wymienionych obrazach było powstrzymanie procesów degradacji i starzenia się płóciennego podłoża, zaprawy i warstwy malarskiej.

Organizatorzy: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Miasto i Gmina Bardo, Sanktuarium Matki Bożej w Bardzie

Pokaz obrazów z pracowni Michaela Willmanna
Obrazy można oglądać od 5 do 30 listopada 2014 roku
Muzeum Narodowe we Wrocławiu

Dodaj komentarz