Wojciech Fangor – klasyk awangardy w cyklu Za granicą sztuki

13 listopada w Muzeum Emigracji w Gdyni Ewa Gorządek poprowadzi wykład pt. Wojciech Fangor. Klasyk sztuki XX wieku i artysta awangardowy. Spotkanie odbędzie się w ramach cyklu Za granicą sztuki. Artyści-emigranci: uciekinierzy, wygnańcy, dobrowolni rezydenci, obywatele świata… ?

Autor pracy: Wojciech Fangor (źródło: materiały prasowe organizatora)

Autor pracy: Wojciech Fangor (źródło: materiały prasowe organizatora)

Od kanonicznych dzieł socrealizmu, przez Polską Szkołę Plakatu, fale i koła nawiązujące do buddyjskich mandali, po obrazy inspirowane telewizją i kolorowymi magazynami – bogatą twórczość Wojciecha Fangora, klasyka sztuki XX wieku, jedynego Polaka, który miał indywidualną wystawę w Muzeum Guggenheim w Nowym Jorku, przybliży Ewa Gorządek z Centrum Sztuki Współczesnej, Zamek Ujazdowski w Warszawie.

Muzeum Emigracji w Gdyni już po raz drugi kieruje się Za granicę sztuki, zapraszając na spotkania z postaciami wybitnych znanych, ale i mniej rozpoznawalnych, artystów-emigrantów. Cykl ośmiu wykładów przybliża artystyczne koleje losu twórców, którzy dobrowolnie wybrali, bądź też zmuszeni byli wybrać, życie poza Polską, śledząc ich wpływ na sztukę polską i światową.

Podobnie, jak to miało miejsce w poprzedniej edycji cieszących się dużą popularnością wykładów, wśród bohaterów pojawią się artyści różnych czasów, stylów i mediów. Do poprowadzenia prelekcji zaproszono wybitnych specjalistów z całej Polski, szczególnie związanych ze swoimi bohaterami – będą to historycy sztuki, kuratorzy wystaw oraz autorzy publikacji monograficznych. Dzięki temu każda opowieść zyska dodatkowy, osobisty wymiar i stanie się wyjątkową ekskursją śladami twórców. Wykłady skierowane są do szerokiej publiczności, mają otwartą, nieakademicką formułę i popularyzatorski charakter. Drugą edycję cyklu Za granicą sztuki, 22 października zainaugurował wykład dr Huberta Bilewicza poświęcony Tamarze Łempickiej.

Autor pracy: Wojciech Fangor (źródło: materiały prasowe organizatora)

Autor pracy: Wojciech Fangor (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Fangor (ur. 1922) – malarz, grafik, plakacista, rzeźbiarz. Autor projektów architektoniczno-urbanistycznych i scenografii. Urodził się 15 listopada 1922 roku w Warszawie. W latach wojny (1940-44) studiował prywatnie u Tadeusza Pruszkowskiego i Felicjana Szczęsnego Kowarskiego, w 1946 roku otrzymał zaocznie dyplom w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tuż po wojnie Wojciech Fangor był twórcą kanonicznych dzieł malarskich socrealizmu, nieco później współtworzył Polską Szkołę Plakatu. Na początku lat 50. zaczął współpracować z najwybitniejszymi polskimi architektami, którzy budowali modernistyczną Polskę: Stanisławem Zamecznikiem, Oskarem Hansenem, Zbigniewem Ichnatowiczem i Jerzym Sołtanem.

Wspólnie ze Stanisławem Zamecznikiem przygotowali wystawę Studium przestrzeni, która była nowatorskim environment zbudowanym z obrazów optycznych Fangora. Tylko cztery z nich zawisły na ścianach, reszta została ustawiona na sztalugach. Krążąc między obrazami widz stawał się współautorem dzieła, które nie było zamkniętą strukturą, ale systemem otwartym. Studium przestrzeni było dziełem nowatorskim i wyprzedzającym swój czas, klasycznym environment ze wszystkimi właściwościami, jakie ten rodzaj działania artystycznego miał w przyszłości wykształcić. W latach 70. w twórczości Fangora dominowały obrazy z charakterystycznymi kołami i falami o niewyraźnych, zamglonych krawędziach, wywołujące efekty optyczne zbliżone do tych, jakimi operowała sztuka op-artu. To właśnie tymi dziełami artysta podbił Nowy Jork , gdzie w 1970 roku miał, jako jedyny jak dotychczas polski artysta, indywidualną wystawę w Muzeum Solomona Guggenheima. Pokazał tam 37 płócien, prekursorskich dla zachodnich op-artowskich poszukiwań. W połowie lat 70. artysta powrócił do malarstwa figuratywnego (studia przestrzenne wnętrz, prace typu obraz w obrazie), a także namalował serię obrazów opartą na przekazie telewizyjnym, w których wykorzystał efekty wizualne typowe dla tego medium. Od połowy lat 80. Fangor komponuje obrazy włączając w nie fragmenty scen, postaci i przedmiotów, często będące cytatami z innych obrazów znanych z historii sztuki lub przemalowane z ilustrowanych magazynów. Wrócił też do malowania portretów, pejzaży i martwych natur.

Analizując bardzo różnorodną twórczość artysty nie sposób nie zauważyć, że Fangor nigdy nie porzucił myślenia o przestrzeni, traktując ją albo jako obszar doznań fizycznych albo metaforycznie. Jej badanie można uznać za najważniejszy motyw jego twórczości.

Ewa Gorządek – główna kuratorka ds. Programu w Centrum Sztuki Współczesnej, Zamek Ujazdowski w Warszawie. Studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, tytuł magistra otrzymała w 1984 roku. Od roku 1985 pracuje w Centrum Sztuki Współczesnej, Zamek Ujazdowski. Kuratorka wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych artystów polskich oraz zagranicznych. Krytyczka sztuki ( Obieg, Magazyn Sztuki, Exit), autorka licznych esejów do katalogów, not biograficznych do Słownika Malarzy Polskich (Wydawnictwo Arkady) oraz biogramów dla portalu Culture.pl (Instytut im. Adama Mickiewicza).

Wojciech Fangor. Klasyk sztuki XX wieku i artysta awangardowy
W ramach cyklu Za Granicą Sztuki. Artyści-emigranci: uciekinierzy, wygnańcy, dobrowolni rezydenci, obywatele świata… ?
Wykład odbędzie się 13 listopada 2014 roku o godzinie 17.30
Muzeum Emigracji w Gdyni, InfoBox

Dodaj komentarz