Marian Murawski – ładunek wspomnień, doświadczeń i emocji w Suwałkach

Od 4 lipca w Galerii Patio Suwalskiego Ośrodka Kultury będzie można oglądać wystawę prac Mariana Murawskiego.

Marian Murawski „Szczeblaty jeździec”, akryl, 200x180, 2008 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marian Murawski „Szczeblaty jeździec”, akryl, 200x180, 2008 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jako dziecko Marian Murawski lubił kłaść się na wznak wprost na ziemi i patrzeć ponad siebie, wyobrażał sobie wtedy, że sklepienie niebieskie jest tak naprawdę podniebieniem paszczy Boga, który połknął świat niczym wieloryb Jonasza. Tu, na polsko-litewskim pograniczu, boża gardziel nie zawsze była opiekuńcza; ani przyroda, ani historia nie oszczędzała mieszkańców krainy wietrznych wyżyn, jezior i świerkowych lasów, jak o Suwalszczyźnie mawiał Czesław Miłosz. Północna, surowa mała ojczyzna, ulepiona z podstawowych ingrediencji, takich jak ziemia, woda, polodowcowe głazy i drewno, połączonych zaprawą mitów i legend, stała się dla ilustratora i malarza, nigdy nie wyrzekającego się dziecięcej wrażliwości, inspiracją na całe twórcze życie. (…)

Na wielkich płótnach Mariana Murawskiego elementów wyobrażonych jest zwykle niewiele. Przed nami ogromne przestrzenie płócien wypełnione przedmiotami i konstrukcjami, liniami i kolorami, całkowicie pozbawione anegdoty – pisał o tym malarstwie Andrzej Matynia. Rzeczywiście, naocznie podanej anegdoty tu nie ma, tym właśnie radykalnie różnią te obrazy się od prac, z których Marian Murawski jest znany najbardziej, książkowych ilustracji. Jednocześnie chyba każdy z nich z anegdoty wywodzi swój żywot: z odwiecznie krążących pod chłodnym suwalskim niebem podań, powtarzanych przy łuskaniu fasoli opowieści, klechd i bajań, indywidualnych impresji i przygód. Wreszcie z dramatycznych wojennych historii. (…)

Pamiętając o punkcie wyjścia malarza, który stanowi mocna tożsamość suwalskich inspiracji, możemy jego płótna traktować jako przyłapane na drodze prowadzącej ku abstrakcji. Ładunek wspomnień, doświadczeń i obserwacji – osobistych, a zarazem w dużej mierze wspólnych dla mieszkańców tych stron – stanowi w tym ujęciu pożywkę dla malarstwa systematycznie oczyszczającego się z konieczności odwzorowywania. Będzie to jednak abstrakcja romantyzująca, zakorzeniona w mikroświecie, karmiąca się jego podaniami i gusłami, nasycona u swoich źródeł ludową metafizyką. Zauroczona po równi surową przyrodą, co mrokiem i jego bezcielesnymi mieszkańcami. Zda się, że wystarczy chwila nieuwagi, krótka drzemka naszego rozumu, by zza tych czysto malarskich kształtów wypełzły duchy topielców; byśmy usłyszeli zawodzenie żebrzuszcz i kukładów. Otwórzmy oczy, nadstawmy ucha.

Paweł Drabarczyk

Marian Murawski urodził się 26 marca 1932 roku w Podleszczewie koło Suwałk, malarz, grafik, ilustrator książek, głównie dla dzieci i młodzieży. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie w 1960 roku z wyróżnieniem rektorskim (dyplom w pracowni prof. Józefa Mroszczaka w dziedzinie grafiki użytkowej oraz w pracowni prof. Wojciecha Fangora w dziedzinie malarstwa).

W latach 1960-1964 pracował jako asystent w pracowni prof. Mroszczaka. Był również wykładowcą w dziedzinie ilustracji i grafiki książkowej w Instituto Cubano del Libro w Hawanie. Swoje prace eksponował na kilkudziesięciu wystawach indywidualnych i zbiorowych w kraju i za granicą. Malarstwo – wystawy indywidualne, między innymi: w Galerii DAP i Galerii Test w Warszawie, a także w galeriach w Łomży, Suwałkach (Chłodnej 20), Malmö (Galleri Minerva Art & Design) 2013 oraz w Trelleborgu (Galleri New Form) 2013. W 2004 wziął udział w dwóch wystawach malarstwa polskiego w Wilnie i Kijowie. Ilustracja – wystawy indywidualne: Göteborg 1980, 1983, 1993, Tirrenia 1982, Viareggio 1984, Warszawa (Kordegarda) 1989, Belgrad 1990, Bratysława 1991, Kraków (Cafe Schafe) 2009. Uczestniczył w ponad stu wystawach zbiorowych ilustracji w kraju i za granicą, między innymi: w Paryżu (Centre Pompidou – wystawa laureatów BIB), Belgradzie, Sao Paulo, Bratysławie, Meksyku, Moskwie, Tokio, Osace, Sofii, Bukareszcie, Brukseli, Londynie, Nowym Yorku, Barcelonie, Bari i Frankfurcie.

Laureat wielu nagród i wyróżnień w kraju i za granicą, między innymi: Złotego Medalu (zespołowo) na Biennale w Sāo Paulo (1966), Złotego Jabłka na I Międzynarodowym Biennale ilustracji BIB’67 w Bratysławie za ilustracje do książki W. Woroszylskiego Podmuch malowanego wiatru (1967),nagrody w ogólnopolskim konkursie ilustracji do książek dla dzieci i młodzieży w Warszawie za ilustracje do książki W. Żukrowskiego Porwanie w Tiutiurlistanie (1969), Srebrnego Medalu na Międzynarodowym Biennale Grafiki Użytkowej w Brnie za ilustracje do książki W. Żukrowskiego Porwanie w Tiutiurlistanie (1972), Złotego Jabłka na Biennale Ilustracji BIB’77 w Bratysławie za ilustracje do książki Niewyczerpany dzban (1977), Nagrody Prezesa Rady Ministrów za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży (1978), Premi Catalònia na Międzynarodowym Biennale Ilustracji w Barcelonie za ilustracje do Księgi bajek polskich (1988), Grand Prix Biennale Ilustracji BIB’89 w Bratysławie za ilustracje do Księgi bajek polskich (1989). Nagrody IBBY za całokształt twórczości w dziedzinie ilustracji książkowej (2008). Otrzymał również Nagrodę Miasta Suwałk Włócznia Jaćwingów za twórczość w dziedzinie sztuki (2008). Jako laureat konkursu został jurorem prestiżowego Biennale Ilustracji Zlate Pero w Belgradzie, a także jurorem Biennale Ilustracji w Bratysławie (BIB’91). W latach 1978-1979 Marian Murawski był stypendystą Ministra Kultury i Sztuki. W 1989 został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi za osiągnięcia w pracy twórczej.

Komisarz wystawy: Andrzej Zujewicz

Marian Murawski. Malarstwo
Wernisaż: 4 lipca 2014 roku o godzinie 17.00
Wystawę będzie można oglądać do 17 sierpnia 2014 roku
Galeria Patio Suwalskiego Ośrodka Kultury
ul. Papieża Jana Pawła II
Suwałki

Dodaj komentarz