Elżbieta Banecka z Ryoanji w Przemyślu

Od 25 kwietnia w Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Przemyślu będzie można oglądać wystawę prac Elżbiety Baneckiej pt. Z Ryoanji. Ekspozycja jest zorganizowana w ramach projektu Grafinale – Elita Grafiki Polskiej.

Elżbieta Banecka, „Z Ryoanji” (cykl), 2014 – obiekt / mix media (8x15 cm) (źródło: materiały prasowe organizatora)

Elżbieta Banecka, „Z Ryoanji” (cykl), 2014 – obiekt / mix media (8x15 cm) (źródło: materiały prasowe organizatora)

(…) Z czego mianowicie artystka konstruuje ten swój świat zastępczy? Z dużych, płaskich przestrzeni o zróżnicowanej tkance, inkrustowanych drobnymi formami – wyróżniającymi się barwą i fakturą, wszelako spokrewnionymi z otoczeniem. Takie ciała obce, lecz przyjazne, nie zadające gwałtu magmie, z której się wyłoniły.

Banecka dba o każdy milimetr kompozycji – tych ogromnych, ponad dwumetrowych, i tych maciupcich, kieszonkowych. Nigdy nie zostawia surowej, nieprzetworzonej materii, zarazem robi to tak subtelnie, że nie zauważa się ingerencji. Przeciwnie, odnosi się wrażenie, że to sama natura tak rzecz uformowała.

Co jeszcze ważne: autorka, zakazując nam zgadywania, co dany kształt przedstawia lub czego jest ekwiwalentem, jednocześnie nie pozwala nam zapomnieć, że to jednak trójwymiarowe obiekty osadzone w jakiejś przestrzeni. Uświadamia to w nadzwyczaj prosty sposób – niektóre formy otacza niby-cieniem. Nie ważne, że niezgodnym z zasadami perspektywy zbieżnej. Mroczna, cieniowana aureola daje złudzenie wysunięcia danej rzeczy na plan pierwszy; imituje przestrzeń; myli oko. Tak, Elżbieta Banecka kreuje nieprzedstawiające martwe natury przynależne do gatunku trompe-l’oeil. Łudzi nimi zmysł wzroku, pobudza wyobraźnię, zarazem zadowalając potrzeby estetyczne. Koncepcja całkiem do rzeczy.

Monika Małkowska

Elżbieta Banecka dr hab. prof. ASP, Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie ukończyła w 1991 roku. Dyplom z Malarstwa uzyskała u prof. Jana Tarasina, aneks z grafiki u prof. Rafała Strenta. Obecnie prowadzi pracownię Rysunku i Koloru na Wydziale Scenografii w ASP w Warszawie. Laureatka ponad 50 prestiżowych nagród i wyróżnień, polskich i międzynarodowych m.in. Brązowy Medal na Triennale Grafiki w Osace (Japonia 1991), Grand Prix w konkursie Grafika Warszawska, 2002, Grand Prix na Międzynarodowym Triennale Sztuk – Majdanek 2004 (nagroda Ministra Kultury), I Nagroda na Festiwalu Sztuk Pięknych w Warszawie 2006. W 2007 roku otrzymała 2 wyróżnienia i 3 nagrody za projekt książki MFSK. W 2010 roku dostała Grand Prix Obsesja Papieru za całokształt projektów dla Teatru Guliwer. W 2013 wyróżnienie w konkursie im. Józefa Gielniaka (Muzeum Karkonoskie).

Współpracowała z Polskim Radiem, projektując wiele znanych płyt muzycznych. Od kilkunastu lat współpracuje z teatrem dla dzieci Guliwer’ (zaprojektowała nowe logo teatru), projektując plakaty, katalogi i programy przedstawień teatralnych. Wykonała wiele projektów katalogów artystycznych i plakatów (m.in. dla teatru Wierszalin). Jest autorką kilkudziesięciu wystaw indywidualnych w kraju i poza granicami (m.in. Warszawa, Poznań, Białystok, Nowy Jork).

Uczestniczka ponad 200 wystaw zbiorowych w kraju i na świecie. Kuratorka wielu wystaw graficznych (m.in. Graficzny Białystok, Kobiety w Grafice). Obecnie zajmuje się grafiką artystyczną, grafiką projektową i książką artystyczną. Jej prace znajdują się w zbiorach muzealnych i prywatnych w Polsce i na świecie (m.in. Brazylia, Francja, Kanada, Niemcy, Anglia, Japonia, Emiraty Arabskie, Szwajcaria, Szwecja, Austria, USA).

Nie ciągnie jej do ludzi, choć w czasie studiów wiele uwagi poświęcała portretom i była w tym naprawdę dobra: wychwytywała ulotne spojrzenia, niuanse nastrojów, niemal niezauważalne zmiany mimiki. Potem ludzkie twarze przestały ją fascynować. Może był to uboczny skutek podróży do Japonii? Zainteresowania filozofią zen? Dość, że zaniechała obserwacji bliźnich; w ogóle porzuciła byty ożywione. Zwróciła się ku przedmiotom. Wynalazła, wypracowała własną wersję martwych natur. I obdarzyła te pozornie martwe kształty życiem, duszą.

Elżbieta Banecka, Z Ryoanji / From Ryoanji
Wystawa zorganizowana w ramach projektu: Grafinale – Elita Grafiki Polskiej
Wystawę można oglądać od 25 kwietnia do 14 maja 2014 roku
Galeria Sztuki Współczesnej BWA w Przemyślu

Dodaj komentarz