Beata Rojek o martwym, który nie chce leżeć

Od 8 marca w Galerii Szara Kamienica w Krakowie będzie można oglądać wystawę prac Beaty Rojek pt. Jest martwy, ale nie chce leżeć.

Beata Rojek, bez tytułu, olej na płótnie, 185x245 cm, 2013 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Beata Rojek, bez tytułu, olej na płótnie, 185x245 cm, 2013 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zmaganie się z poczuciem kresu, pustki czy bezsensu było do niedawna leitmotivem prac Beaty Rojek. W wystawie Na czym to stanęliśmy? zdecydowała się sprowokować widzów do fundamentalnych pytań o sens artystycznej twórczości. Jej odwaga i szczerość przyniosły dużą zmianę – rzucone przez malarkę wątpliwości zdają się rezonować w decyzji o przyznaniu jej nagrody specjalnej w prestiżowym 11. Konkursie Gepperta. I choć ten pierwszy sukces może przynieść absolwentce wrocławskiej ASP dalsze uznanie, to bynajmniej nie unieważnia pytań zadanych przez nią w momencie zwątpienia. Z całą mocą powracają one wraz z zaproszeniem do zaprezentowania swoich prac w mieście, które jest kolebką dolnośląskiej plastyki. Wszak to w Krakowie Eugeniusz Geppert, ojciec-założyciel wrocławskiej ASP, pobierał nauki u Jacka Malczewskiego.

W tym przełomowym momencie Rojek ma więc okazję, by zwrócić się ku dalekim korzeniom swojej własnej twórczości i zredefiniować swoje przymierze z dyscypliną, która naznaczona jest pokoleniowym etosem. I w której ponad wszystko liczy się kolor.

W podróż zabiera swych nieodłącznych przyjaciół – delfiny, które z powierzonej im przez artystkę funkcji talizmanu wyewoluowały do roli mentorów. Ssaki te co jakiś czas wynurzają się w pracach artystki i dzielą się z widzem swoimi spostrzeżeniami. Ich mądrość, którą w animacjach Rojek wyrażają za pomocą łamanej angielszczyzny, opiera się na poza-ludzkiej inteligencji i jest nieosiągalna dla obdarzonego raptem pięcioma zmysłami człowieka. Czy, mimo naszej nieudolności w przekraczaniu międzygatunkowych barier percepcji, uda się jednak pochwycić ich komunikaty?

Prace Rojek tętnią inspiracjami z popularnej tradycji południowoamerykańskiej, bałkańskiej ludowości, tajemniczej kultury Romów czy magii przedchrześcijańskich wierzeń. To uczta dla poszukiwaczy nowej formuły oświecenia. Wizualny szamanizm artystki daleki jest jednak od efektownej hochsztaplerki, jego moc to konfrontacja z kształtującymi nas naukami, popędami i doświadczeniami. Obrana przez nią metoda działania bliska jest zatem strategii La Loby, którą dzięki cantadorze Clarissie Pinkoli Estés znamy również jako Poszukującą Kości:

Czołgając się i pełzając na kolanach, przeczesuje montañas (góry) i arroyos (wyschłe koryta rzek) w poszukiwaniu wilczych kości, a kiedy zgromadzi już cały szkielet, kiedy ostatnia kosteczka znajdzie się na swoim miejscu i staje przed nią piękna, biała rzeźba zwierzęcia, siada przy ogniu i duma, jaką zaintonować pieśń. […] Śpiewa z całych sił, z głębi płuc, aż pustynia drży w posadach, a podczas pieśni wilk otwiera oczy, podskakuje i zaczyna biec kanionem. A w którymś momencie biegu […] wilk nagle przemienia się w roześmianą kobietę, która biegnie wolna ku widnokręgowi.

Znalazłszy wszystkie cząstki siebie, jako malarki, Beata Rojek zdaje się na siły cykliczności i odradzania. Uznawszy swoje panowanie nad barwą, podejmuje wysiłek kolejnej transformacji. Być może to właśnie przypisywana kobietom ciekawość sprawia, że bierze śmierć w taneczne objęcia i wytycza nowy kierunek swych poszukiwań. Oddala od siebie to, co nieuchronne czy robi tylko przerwę na złapanie oddechu?

Tekst: Zośka Reznik, kurator wystawy

Beata Rojek, Jest martwy, ale nie chce leżeć
Wernisaż: 7 marca 2014 roku, godz. 19.00
Wystawę można oglądać do 23 marca 2014 roku
Galeria Szara Kamienica
ul. Rynek Główny 6
Kraków

Dodaj komentarz