• 2014-01-31

Alexander Fraj Pieniek – ersatzgrafica w Strefie BE

Od 4 lutego w Strefie BE Narodowego Starego Teatru w Krakowie będzie można oglądać wystawę pt. Snajper. Pomalarski poliptyk Alexenadra Fraj Pieńka Cykl-OP. MaleFrei und ersatzgrafica.

Na zdjęciu: Alexander Fraj Pieniek, archiwum prywatne (źródło: materiały prasowe organizatora)

Na zdjęciu: Alexander Fraj Pieniek, archiwum prywatne (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tytuł wystawy zorganizowanej w Strefie BE jest enigmatyczny i wielopoziomowy. Tak wyjaśnia Artysta w rozmowie z Natalia Adamską:

Ersatz, czyli substytut, namiastka, surogat; tym określeniem, jakże adekwatnym dla naszych kryzysowych czasów, można najtrafniej scharakteryzować moją działalność graficzną i jej efekt finalny – grafikę zastępczą. Tworzywo graficzne, kształtowane za pomocą rozmaitych metod nieklasycznych, można wykorzystać do wielorakich celów plastycznych. Także w malarstwie, które określam terminem powstałym z połączenia rodowego nazwiska mojej matki i rzeczownika niemieckiego oznaczającego malarstwo. Co z tego wynikło? Próba zdefiniowania malarstwa, rozumianego jako dziedzina sztuki naprawdę wyzwolonej. Frei, czyli Wolny. (Katalog ubiegłorocznej prezentacji w TPSP w Krakowie).

Dzięki zabiegowi formalnemu polegającemu na kadrowaniu w formacie tonda, OBRAZ wyzwolony zostaje z ram, w sensie dosłownym, ale – co najważniejsze – przede wszystkim wyzwolony zostaje z krępujących Autora sposobów konwencjonalnego komponowania na płaszczyźnie. Artysta wykorzystuje mitologię rodzinną do wyraźniejszego określania swoich celów artystycznych.

Sztuka, którą tworzy, wyzwolona z ikonograficznych natręctw, pozostaje wyłącznie malarską transpozycją jednostkowego, ale także zbiorowego doświadczenia wzrokowego. Zdolna pomieścić w kolistym polu widzenia całe antologie rozmaitych języków wizualnej komunikacji; wraz z sugestywnymi fragmentami kształtują one prawdziwą mozaikę krzyżujących się plastycznych płaszczyzn porozumienia. Proponowane układy plam barwnych otwierają perspektywę CYKL-OP-owej optyki oddziałującej na widza kalejdoskopową poetyką wizualną, kierując jego uwagę zawsze ku centrum kompozycji, tam gdzie splot kompozycyjnych komplikacji, na który składają się sekwencje obrazów, tworzy optyczny amalgamat zróżnicowanych widoków i powidoków. Z nakładających się warstwowo, unaocznionych w ten sposób, ważnych dla Artysty dokumentów zdekonstruowanej ikonografii nie sposób ułożyć całościowego OBRAZ-u, natomiast możliwe staje się ujawnienie jego struktury, a przez to – zobrazowanie samego procesu kreacyjnego.

Dwa poliptyki OKO-LICZNOŚĆ ‘1943 i OKO-LICZNOŚĆ ‘2013 pomyślane zostały jako rodzaj prologu i epilogu przygotowywanej w Strefie BE ekspozycji. W pierwszej składance, dedykowanej rodzicom, Artysta odniósł się do księżycowego świata cieni z czasów pogardy, w drugiej, dedykowanej córce, do słonecznego świata harmonii i miłości, burząc przy tym nasze stereotypowe skojarzenia symboliczne.

Publiczność będzie miała okazję zapoznać się z twórczym rozwinięciem wyeksponowanego na niedawnej wystawie w Pałacu Sztuki TPSP w Krakowie motywu okupacyjnego dokumentu, odnalezionego w rodzinnym archiwum Autora i zestawionego z obrazami żywego jeszcze wspomnienia podróży do Indii, bardziej osobistej aniżeli turystycznej. Wystawy Alexandra Fraj Pieńka wpisują się w plan autorskiego TOPOS-u, który jest elementem artystycznej strategii, polegającej na nadaniu topografii Rynku Głównego w Krakowie statusu OKA O-PATRZNOŚCI, czyli najważniejszego dla Artysty punktu odniesienia: w Kamienicy Hipolitów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa miała miejsce jego retrospektywa zatytułowana TOPOS, a w niezobowiązującym lokalu drink baru Vis à Vis pokazano jego grafiki prasowe.

Malarskiemu procederowi mieszania kolorów dodadzą wyrazu organizatorzy wystawy, realizując projekt instalacji z wykorzystaniem pigmentów oraz wykorzystując efekt wprawionej w ruch, sceny obrotowej. Pomalarski Poliptyk Alexandra Fraj Pieńka zatoczy w ten sposób szerszy niż dotąd krąg.

Alexander Fraj Pieniek urodzony w Częstochowie, gdzie ukończył tamtejsze PLSP. Studiował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, początkowo w pracowni prof. Jonasza Sterna, dyplom obronił w roku 1977 pod kierunkiem prof. Adama Marczyńskiego. Staż podyplomowy zaliczył na ASP (ALU) w Zagrzebiu w pracowni znanego artysty chorwackiego prof. Ferdinanda Kulmera.

W roli malarza zadebiutował w 1976 roku na ateńskiej Akademii, rok później na łamach krakowskiego dwutygodnika Student opublikował swój pierwszy rysunek prasowy. Od 1991 roku redaktor graficzny magazynu kulturalnego Dekada Literacka, obecnie Nowa Dekada Krakowska. Jego malarstwo określane bywa maleFrei, a działalność graficzna ersatzgrafica.

Współpracował z wydawnictwami i redakcjami gazet codziennych oraz periodyków ilustrowanych. Założyciel Galerii Albert, w której pod egidą krakowskiego Klubu Inteligencji Katolickiej zorganizował w latach 1995–2010 wiele wystaw artystów krajowych i zagranicznych. Stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki. Nauczyciel rysunku i malarstwa w PLSP w Nowym Wiśniczu od 1978 do 1986 roku. Obecnie adiunkt na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Prace w zbiorach MKiDN, Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, Muzeum XIV Olimpiady Zimowej w Sarajewie, Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Muzeum Karykatury w Warszawie, Galería de la Raza w San Francisco (USA) oraz w zbiorach prywatnych krajowych i zagranicznych, między innymi w zbiorach Franceski Gräfin Pilati w Riegersburgu (Austria) i WAH Galery Wien w Wiedniu. Członek ZPAP, SPAK i krakowskiego KIK-u.

Snajper. Pomalarski poliptyk Alexenadra Fraj Pieńka Cykl-OP. MaleFrei und ersatzgrafica
Wernisaż: 4 lutego 2014 roku, godz. 18.00
Wystawa potrwa do 16 lutego 2014 roku
Galeria Strefa Be, Narodowy Stary Teatr
pl. Szczepański 1
Kraków

Dodaj komentarz