Znamy laureatów Paszportów Polityki 2013

Znani już są laureaci dwudziestej pierwszej edycji Paszportów Polityki. Uroczysta Gala miała miejsce w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie.

Tomasz Stańko, foto ⓒ John Rogers /EMC Records (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tomasz Stańko, foto ⓒ John Rogers /EMC Records (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nagrody przyznawane są w sześciu dziedzinach: film, teatr, sztuki wizualne, muzyka poważna, muzyka popularna, literatura. Od kilku lat nadawany jest również honorowy tytuł Kreatora Kultury, który trafia w ręce mistrza, autorytetu, wychowawcy. Przez te wszystkie lata nagradzaliśmy twórców nie za popularność, nie za rozgłos, ale za wartość kulturalną ich dzieł. Tak jest również w tym roku.

Paszporty Polityki co roku udowadniają także, że hasło porozumienia ponad podziałami (w tym wypadku redakcyjnymi) jest możliwe, przynajmniej, jeśli chodzi o kulturę. Krytycy z różnych redakcji i instytucji kultury wytypowali, jak co roku, trzech twórców w każdej kategorii, których osiągnięcia wydały im się ważne, a Kapituła wybiera Laureata w każdej kategorii.

Laureaci Paszportów Polityki 2013

Kategoria Film: Dawid Ogrodnik

Za aktorstwo, które łączy imponujące umiejętności warsztatowe i wielką charyzmę. Za rolę niepełnosprawnego w Chce się żyć, która już przeszła do historii polskiego kina.

Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. W 2012 roku otrzymał wyróżnienie podczas 37. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w kategorii drugoplanowa rola męska za kreację w obrazie Leszka Dawida Jesteś Bogiem. W filmie Chce się żyć zagrał już główną rolę zyskując uznanie publiczności i krytyków.

Kategoria Literatura: Ziemowit Szczerek

Za przewrotną i wspaniale napisaną książkę, która pokazuje, że żadna podróż, a zwłaszcza podróż na Wschód, nie jest niewinna.

Jest absolwentem prawa i nauk politycznych, dziennikarzem w portalu Interia.pl, prowadzi raport dotyczący Europy Środkowej i Wschodniej. Publikował reportaże i opowiadania m.in. w Tygodniku Powszechnym, Nowej Europie Wschodniej, New Eastern Europe, Lampie, Ha!arcie. W 2010 roku ukazał się wspólny zbiór opowiadań Marcina Kępy i Szczerka pt. Paczka Radomskich, który był literackim portretem Radomia. W 2013 roku oprócz nominowanej książki pt: Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian wydanym przez Ha!art, ukazała się jego alternatywna historia Polski pt. Rzeczpospolita zwycięska wydana przez wydawnictwo Znak.

Kategoria Muzyka popularna: Marcin Masecki

Za sprawne i konsekwentne poruszanie się między gatunkami własną ścieżką, za zacieranie podziałów pomiędzy sceną filharmoniczną a klubową, za zmierzenie się z naszą tradycyjną formą na płycie Polonezy w sposób jak zawsze lekki i przewrotny.

Masecki zaczął się kształcić muzycznie jako trzylatek, w wieku piętnastu lat grywał już z najlepszymi jazzmanami w kraju, a jako 22-latek odebrał I nagrodę w Konkursie Pianistów Jazzowych w Moskwie, ale po studiach w prestiżowym Berklee College of Music w Bostonie potrafił świadomie i pewnie pokierować własną karierą. Regularnie nagrywa albumy solowe z własnymi kompozycjami, prowadzi świetną jazzową formację profesjonalizm, gra w zespole Paristetris, którego wokalistką jest jego żona Candelaria Saenz Valiente, współtworzy z nią również projekt muzyczny Pictorial Candi. Stoi wreszcie na czele Warszawskiej Orkiestry Rozrywkowej – wyjątkowego big-bandu skupiającego najlepszych muzyków świetnej młodej generacji warszawskiego jazzu i okolic.

Kategoria Muzyka poważna: Apollon Musagѐte Quartett

Za konsekwentne i skuteczne budowanie silnej pozycji w życiu muzycznym Europy, zawsze z uwzględnieniem w repertuarze muzyki polskiej. Za wybitną płytę Multitude, na której obok utworów Witolda Lutosławskiego, Krzysztofa Pendereckiego i Henryka Mikołaja Góreckiego zespół ukazał własne zdolności kompozytorskie.

Zespół powstał w 2006 r. w Wiedniu, gdzie jego członkowie – w większości absolwenci warszawskiej uczelni muzycznej – kontynuowali studia kameralistyki w Wiedniu u słynnego Alban Berg Quartett. a w jego skład wchodzi czwórka polskich muzyków: skrzypkowie Paweł Zalejski i Bartosz Zachłod, altowiolista Piotr Szumieł i wiolonczelista Piotr Skweres. Kwartet ma już na koncie wiele istotnych sukcesów, a przede wszystkim zwycięstwo na prestiżowym Międzynarodowym Konkursie Muzycznym ARD w Monachium (2008 r.). Koncertował w nowojorskiej Carnegie Hall, Filharmonii Berlińskiej, Herkulessaal i Gasteig w Monachium, Wigmore Hall w Londynie, Tonhalle w Zurychu, Konzerthaus i Musikverein w Wiedniu. Te dwie ostatnie instytucje przyznały kwartetowi tytuł Rising Stars; jako jego laureaci polscy muzycy grali m.in. w paryskim Cité de la Musique, amsterdamskim Concertgebouw, brukselskim Palais des Beaux-Arts czy salzburskim Mozarteum. Najnowsze wyróżnienie to objęcie programem BBC Radio 3 New Generation Artists na lata 2012-2014. Zespół brał udział w wielu prestiżowych festiwalach na terenie Niemiec, Austrii, Szwajcarii, a od 2010 r. ma swój własny: Apollon Musagète International Chamber Music Workshop w Goslar w Dolnej Saksonii. Zespół czyni też wypady poza dziedzinę muzyki klasycznej: dla firmy Deutsche Grammophon nagrał w 2011 r. z Tori Amos płytę Night of Hunters, która osiągnęła pierwsze miejsce na klasycznej liście przebojów „Billboardu” (w innych kategoriach znalazła się w pierwszej dziesiątce).

Kategoria Sztuki wizualne: Aneta Grzeszykowska

Za oryginalne, głębokie i poruszające podejście do egzystencjalnych problemów śmierci, przemijania, kobiecości i pożądania, zaprezentowane na wystawie Śmierć i dziewczyna w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta.

Aneta Grzeszykowska, która w mijającym roku zebrała mnóstwo pochwał za wystawę „Śmierć i dziewczyna” w stołecznej Zachęcie, urodziła się w Warszawie (1977 r.) i tu także ukończyła studia na Wydziale Grafiki ASP (1999 r.). Początkowo pracowała wspólnie ze swoim mężem Janem Smagą, a efektem tej kooperacji była głośna realizacja Plany (2001-2003). To dziesięć intrygujących, komputerowo opracowanych fotografii przedstawiających niejako z lotu ptaka przeciętne mieszkania przeciętnych polskich rodzin. Od 2005 r. Grzeszykowska kontynuuje karierę indywidualnie, a niemal każda jej kolejna praca była zauważana, powszechnie komentowana i chwalona. W 2005 r. powstał Album – zbiór zdjęć z rodzinnego archiwum przedstawiających artystkę (od dzieciństwa po dorosłość) w różnych sytuacjach. Pomiędzy 2007 a 2010 rokiem artystka kręci serię filmów Black, Ból głowy oraz Bolimorfia, które łączy nie tylko forma (naga artystka na czarnym tle, perfekcyjny komputerowy montaż), ale i przesłanie; to rozpisana na różne głosy refleksja nad przemijaniem, cielesnością, śmiercią, obecnością, pamięcią, erotyzmem. Na tegorocznej wystawie w Zachęcie pokazała m.in. zaskakującą pracę Negative Book: serię zdjęć przedstawiających zwykłe, codzienne sytuacje, ale w wersji negatywowej. Jedynym elementem „nie pasującym” do całości w tych pracach jest sama Grzeszykowska, występująca w wersji, do której jesteśmy przyzwyczajeni – pozytywowej.

Kategoria Teatr: Jolanta Janiczak i Wiktor Rubin

Za brawurowe spektakle, które, odsłaniając mechanizmy konstruowania oficjalnych biografii, równie wiele mówią o historii, co o współczesności. Za język mieszający czasy, perspektywy i doświadczenia, jednocześnie demaskatorski i niezwykle intensywny.

Dramatopisarka i reżyser, para na scenie i w życiu. Janiczak, urodzona w 1982 r. w Nowym Targu, jest absolwentką psychologii krakowskiego UJ, dwie z jej sztuk trafiły do finału najbardziej prestiżowego konkursu dramatopisarskiego w Polsce: Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Rubin urodził się w 1978 r. w Siedlcach, jest absolwentem socjologii UJ i reżyserii krakowskiej PWST, studiował również filozofię. Razem pracują od 2007 r. Janiczak zajmowała się adaptacją tekstu i/lub opracowaniem dramaturgicznym spektakli reżyserowanych przez Rubina, m.in.: Drugiego zabicia psa Marka Hłaski w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, Cząstek elementarnych Michela Houellebecqua i Lalki Bolesława Prusa we wrocławskim Polskim, Orgii Piera Paolo Pasoliniego w gdańskim Teatrze Wybrzeże i James Bond: Świnie nie widzą gwiazd w Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu. Rubin reżyserował dramaty autorstwa Janiczak: Joannę szaloną; Królową i Carycę Katarzynę w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach, „Ofelie” w Teatrze im. Horzycy w Toruniu, Tak powiedział Michael J. w gdańskim Wybrzeżu oraz Karła, Downa i inne żywioły w Teatrze Nowym w Łodzi. Twórców interesują biografie, szczególnie biografie kobiet, które swoimi zachowaniami przekraczały ustalony porządek, oswojone konwencje i schematy myślowe. Tworzą z nich estetyczne i myślowe kolaże, w których to, co prawdziwe miesza się z tym, co domyślone, mnożą się perspektywy czasowe i postaci.

Kreator Kultury: Tomasz Stańko

Za wyjątkowy styl tworzenia, pracy i współdziałania w sztuce, umiejętność godzenia tradycji i awangardy. Za poszerzanie granic jazzu i zarazem poszerzanie jego publiczności. Za występowanie w roli pomostu pokoleniowego dla muzyków z różnych środowisk oraz promowanie polskich muzyków za granicą. Za swobodę, z jaką działa na całym świecie, za pokazywanie, że muzyka nie dzieli się na geograficzne odłamy – polski, europejski czy amerykański – tylko jest językiem w pełni uniwersalnym.

Paszporty Polityki 2013
Gala rozdania nagród odbyła się 14 stycznia 2014 roku

Dodaj komentarz

Konkursy

Cytaty


Magazyn

Sonda

Działalność której instytucji zajmującej się promowaniem designu cenisz najbardziej?

Zobacz wyniki

Loading ... Loading ...

Zobacz archiwum

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR