• 2013-11-07

Stowarzyszenie PAX, czyli chrześcijaństwo i socjalizm

15 listopada o godz 14.00 w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi odbędzie się wernisaż wystawy Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie, zorganizowanej we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej w Łodzi.

Stoisko Instytutu Wydawniczego PAX, Warszawa 1969 (Narodowe Archiwum Cyfrowe / Polska Agencja Prasowa)

Stoisko Instytutu Wydawniczego PAX, Warszawa 1969 (Narodowe Archiwum Cyfrowe / Polska Agencja Prasowa)

Komuniści stworzyli po wojnie wiele dywersyjnych organizacji katolickich, z pomocą których próbowali rozsadzić od wewnątrz i podporządkować sobie Kościoły w poszczególnych krajach satelickich. W Polsce rolę taką miały spełniać Komisja Księży przy ZBOWiD (księża patrioci) oraz Stowarzyszenie PAX. Tej drugiej organizacji poświęcona jest wystawa Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie, przygotowana przez łódzki oddział Instytutu Pamięci Narodowej.

PAX wymyka się jednoznacznym ocenom, ponieważ próbował odegrać samodzielną rolę polityczną. Bolesław Piasecki i jego współtowarzysze stworzyli środowisko, które przez kolejne dziesięciolecia przekonywało władze i społeczeństwo o możliwości połączenia dwóch sprzeczności – socjalizmu i chrześcijaństwa. Niewątpliwie przewodniczącym PAX kierowały silne ambicje polityczne, które zamiast czynić z ruchu postępowych katolików pośrednika w relacjach państwo–Kościół, sprowadziły go, zwłaszcza w okresie stalinizmu, do roli narzędzia w walce z Kościołem. Równocześnie wśród rzeszy członków Stowarzyszenia, które w latach 80. osiągnęło liczbę ponad 20 tys., znalazło się wielu ludzi, którzy pragnęli współtworzyć katolickie życie umysłowe w istniejących warunkach realnego socjalizmu. Dlatego oceniając współcześnie historię PAX, historycy zwracają uwagę na duży wkład do kultury polskiej, jaki był zasługą skupionych wokół niego instytucji.

Autorami wystawy są pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Łodzi: dr Krzysztof Latocha, Artur Ossowski, Milena Przybysz, Magdalena Zapolska-Downar (komisarz wystawy) i dr Milena Romanowska (projekt plastyczny).

Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie
Od 15 listopada do 31 grudnia 2013 roku
Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

Dodaj komentarz