• 2013-10-03

Sztuka wobec wiary w CSW Zamek Ujazdowski

Od 30 września w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie można oglądać wystawę zbiorową pt. Niebezpieczne związki. Współczesna polska sztuka wideo wobec wiary, religii i Kościoła. Pokazywane w CSW filmy oscylują wokół tematów wiary, religii, kościoła, obrzędów religijnych, prywatnej i zbiorowej pobożności.

Maks Cieślak, „Przygoda o zmierzchu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Maks Cieślak, „Przygoda o zmierzchu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Twórców filmów łączy jedno: świadomość wpływu wychowania w kulturze katolickiej na wszystkie dziedziny życia. Ten wpływ Kościoła i wiary był od lat poddawany przez sztukę bardzo ostrej i krytycznej analizie. Wydaje się, że dzisiaj, wraz z postępującą laicyzacją społeczeństwa, krytykę zastępuje często chłodna obserwacja, noszącą cechy dokumentu lub dziennikarskiej relacji. Wybór filmów zaprezentowanych w ramach Niebezpiecznych związków to projekty z pogranicza tematów religii i sztuki. Jak zaznaczył Dyrektor CSW, Fabio Cavallucci te dwie sfery ścierają się ze sobą i płynnie przenikają od stuleci. Artyści, których filmy można będzie oglądać przez najbliższe trzy tygodnie, podchodzą do tematów wiary w bardzo indywidualny sposób, wykorzystując wszelkie dostępne środki i gatunki filmowe i dziennikarskie.

Cykl otwiera Spirit Leszka Knaflewskiego, który polemizuje z wizerunkiem Kościoła. Artysta znany z serii Killing me softly tym razem wciela się w postać księdza w metaforycznej scenerii boiska do koszykówki. Następny z projektów to film Karola Radziszewskiego. Tytułową pieśń Chwalcie łąki umajone wykonują dwie osoby: artysta w profesjonalnym studiu nagraniowym, a także jego babcia w rodzinnym domu. To refleksja nad instytucjonalizacją wiary i prywatną pobożnością.

Lekcja lucyferyczna Tomasza Kozaka to obraz z gatunku found footage, kompilacja fragmentów filmów od Makrokosmosu do Gwiezdnych Wojen, która staje się tłem dla cytatów z powieści i poematów Tadeusza Micińskiego. To swoisty dialog filmowej popkultury z mistyczną, zakrawającą o wątki satanistyczne poezją i prozą młodopolskiego pisarza. Anna Molska postanowiła naruszyć rytuał tytułowych Płaczek – zespołu śpiewaczego Jarzębina ze wsi Kocudza i przenieść obrządek na neutralny teren – do Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Żałobna tradycja obdarta z ludowej scenerii kontrastuje z pozbawioną religijnych atrybutów instytucją sztuki.

Projekt plenerowy Kobasa Laksy Spycifestum stawia przed odbiorcą pytanie, czy w obrębie tradycji i kultury ludowej jest miejsce dla sztuki współczesnej. Artysta jest współuczestnikiem wydarzeń związanych z jednym z najważniejszych katolickich obrzędów. W Spycimierzu od 200 lat kultywuje się zwyczaj układania dywanów kwiatowych w święto Bożego Ciała. Przygoda o zmierzchu Maksa Cieślaka ma konwencję fabuły filmowej i podejmuje temat grzechów popełnianych przez księży, na tapetę biorąc odruch zemsty przynoszącej katharsis i uczucie spełnienia.

Ada Karczmarczyk stworzyła filmowy zapis tytułowej Mszy Świętej w konwencji popkulturowego teledysku. Katarzyna Kozyra w paradokumencie Szukając Jezusa przygląda się z bliska ofiarom syndromu jerozolimskiego – cierpiący nań chorzy odwiedzający Jerozolimę utożsamiają się z postaciami biblijnymi, szczególnie z Mesjaszem. Artystka wchodzi w rolę obserwatora ciągłego performance’u, który ma miejsce w Ziemi Świętej.

Wystawa Niebezpieczne związki jest odpowiedzią CSW na zaproszenie do rozmowy w ramach projektu Dziedziniec Dialogu organizowanego przez Centrum Myśli im. Jana Pawła II.

Niebezpieczne związki. Współczesna polska sztuka wideo wobec wiary, religii i Kościoła
Wystawę można oglądać od 30 września do 20 października 2013 roku
CSW Zamek Ujazdowski, Video Room
ul. Jazdów 1
Warszawa

Dodaj komentarz