• 2013-09-05

Zdzisław Pacholski ku przestrodze moralno-politycznej jedności

Od 12 września w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Szczecinie będzie można oglądać wystawę fotografii Zdzisława Pacholskiego pt. Rekwizyty atrybuty.

Zdzisław Pacholski, „Nasłuch wnętrza”, 1984, fotografia analogowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zdzisław Pacholski, „Nasłuch wnętrza”, 1984, fotografia analogowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Fotografie z cyklu Rekwizyty atrybuty Zdzisława Pacholskiego pochodzą w większości z lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Można je nazwać foto-komentarzami, które – jak się nietrudno domyślić – mają za swoje tło i kontekst okres stanu wojennego oraz lata fasadowej normalizacji trwającej aż do przełomowego dla Polski 1989 roku.

Większość z tych fotografii można jednak nazwać społeczno-politycznymi foto-plakatami, które miały dodawać otuchy społeczeństwu, ośmielając je do oporu wobec niechcianej władzy. Zadaniem tych dzieł było także wskazanie – paradoksalnie – na potrzebę obrony przed samym społeczeństwem na drzemiące w nim pokłady konformizmu i wybicie go z dobrego samopoczucia opartego na uproszczonych diagnozach rzeczywistości i uproszczonej (więc wysokiej) samoocenie, by ostrzec przed niebezpiecznymi konsekwencjami pozorowania moralno-politycznej jedności.

Ten podwójny krytycyzm fotografii Pacholskiego zaowocował ich podwójnym wyłączaniem z obiegu. Zdjęcia nie mogły zyskać aprobaty cenzorów, choć zapewne wielu z nich z radością zawiesiłoby je na ścianie swego cenzorskiego pokoju, traktując ten gest jako autoironiczny komentarz do własnej pracy. (…)

(…) Pacholski, ze swoimi zdjęciami, staje się dziś kimś w rodzaju niespodziewanego prowokatora. Prowokująca okazuje się już jednak nie symbolika i nie forma jego obrazów, ale ich inteligencja. Innymi słowy – zdjęcia Pacholskiego są znowu pod prąd, lecz tym razem nie z uwagi na ukryte w ich poglądy społeczne, polityczne bądź estetyczne, ale dlatego, że pokazuje refleksyjny potencjał fotografii w momencie, w którym nikt już niemal weń nie wierzy i nikt go już właściwie nie oczekuje.

Fragmenty recenzji wystawy Stare rekwizyty na nowe czasy prof. dr hab. Rafała Drozdowskiego z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza, członka Rady Programowej XV Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego (Szczecin, 11–14 września 2013).

Zdzisław Pacholski – ur. w 1947 r. w Osiekach. Jest artystą fotografem od 1977 r., członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Jest autorem licznych wydarzeń artystycznych, m.in. wystaw z cyklu Rewizja. Działał na rzecz kultury niezależnej w czasie stanu wojennego. Uczestniczył w wielu wystawach w Polsce i na świecie, m.in. w Biennale w São Paulo w 1989 r. Jest honorowym członkiem niemieckiego stowarzyszenia twórczego Walbergener Kreis. W 2008 r. został wyróżniony medalem im. Waldemara Kućki przyznawanym wybitnym twórcom polskiej fotografii.

Kurator: Magdalena Lewoc (Muzeum Narodowe w Szczecinie)

Zdzisław Pacholski, Rekwizyty atrybuty
Wernisaż: 12 września 2013 roku, godz. 18.00
Wystawa potrwa do 29 września 2013 roku
Gmach Główny Muzeum Narodowego
ul. Wały Chrobrego 3
Szczecin

Dodaj komentarz