• 2013-05-21

Zapominanie Eleny Edmunda White’a

Nakładem Biura Literackiego ukazała się długo oczekiwana w Polsce, debiutancka powieść Edmunda White’a Zapominanie Eleny.

Edmund White: „Zapominanie Eleny”, Biuro Literackie we Wrocławiu (materiały prasowe)

Edmund White: „Zapominanie Eleny”, Biuro Literackie we Wrocławiu (materiały prasowe)

Zapominanie Eleny Edmunda White’a to trzecia po Zuchu i Hotelu de Dream opublikowana przez Biuro Literackie pozycja wybitnego amerykańskiego pisarza, gościa ubiegłorocznego Portu Literackiego. Debiut White’a ukazuje się w Polsce dokładnie czterdzieści lat po swojej premierze. Autorami przekładu są Andrzej Sosnowski i Szymon Żuchowski.

Urodzony w 1940 roku Edmund White jest pisarzem, eseistą, krytykiem kultury. Otrzymał wiele prestiżowych nagród, jest też członkiem Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury. Wywarł duży wpływ na literaturę oraz obyczajowość drugiej połowy XX wieku – jest uważany za jednego z prekursorów literatury gejowskiej oraz ojca jej światowego sukcesu.

W Zapominaniu Eleny czytelnik wciela się wraz z głównym bohaterem w rolę detektywa. Jego zadaniem nie jest jednak rozwiązanie kryminalnej zagadki, lecz odpowiedź na kwestie, zdawałoby się, abstrakcyjne: kim jestem?, na jakiej wyspie się znalazłem?, kim są otaczający mnie ludzie?.

Zamiast zadawać pytania, bohater wciela się w rolę obserwatora, licząc na to, że współplemieńcy sami dostarczą mu niezbędnych informacji. W drodze ku określeniu własnej tożsamości staje się częścią starcia (gry?) między dwoma najsilniejszymi charakterami na wyspie, z których każdy chytrze stara się zdobyć jego względy.

W Zapominaniu Eleny ważny jest nie tylko błyskotliwy pomysł, dzięki któremu White przeprowadza bezlitosną satyrę społeczeństwa rządzonego przez kliki i konwenanse. Obawy głównego bohatera przed złamaniem protokołu i inne zauważalne mniejsze lub większe obsesje okazują się wskazówkami do odkrycia odpowiedzi na poszukiwane pytania.

O tym, jak niewygodną powieścią było w latach 70. Zapominanie Eleny, najlepiej świadczy fakt, że została ona odrzucona przez… 23 wydawnictwa! Książka powstała w roku 1969, lecz aż cztery lata zajęło znalezienie wydawcy, a i to nie doszłoby do skutku bez pomocy słynnego poety i tłumacza, Richarda Howarda.

Powieść White’a jest czytelniczą perełką, stanowiącą preludium dalszej twórczości. W wywiadzie z Konradem Hetelem i Magdaleną Szpecht stwierdza: Kiedy byłem młody, pisałem powieści eksperymentalne – Zapominanie Eleny czy Nokturny dla króla Neapolu. Byłem wtedy bardzo sceptycznie nastawiony do tradycyjnej prozy.

Edmund White, Zapomnienie Eleny
Biuro Literackie we Wrocławiu
premiera: maj 2013 r.

 

Dodaj komentarz