• 2012-11-19

Egon Bondy, Szaman

W listopadzie, nakładem Wydawnictwa Korporacja Ha!art, ukaże się powieść Egona Bondy’ego Szaman. Autorem przekładu jest Arkadiusz Wierzba.

„Szaman", Egon Bondy, okładka (źródło: materiał prasowy)

„Szaman", Egon Bondy, okładka (źródło: materiał prasowy)

Šaman (1976) to jedna z najbardziej znanych, obok powieści Invalidní sourozenci (Kalekie rodzeństwo), i najbardziej cenionych powieści w dorobku Bondy’ego, wydana po raz pierwszy w samizdacie, w 1976 r. Akcja tej radykalnej, zaangażowanej społecznie antyutopii z elementami groteski i pornografii rozgrywa się w prehistorycznej wspólnocie neolitycznej przypominającej swoją strukturą totalitarne systemy komunistyczne. Losy starzejącego się szamana, który pełni rolę duchowego przywódcy hordy jaskiniowców, odzwierciedlają przewrotność tamtej epoki. Już I.M. Jirous zauważył, że główny bohater to stylizowany portret samego autora tej książki, który łączy ze sobą elementy samooskarżenia i apologii. Uzupełniający powieść cykl wierszy sprawia, że Szaman przekracza granicę między dydaktyczną epiką a konfesyjną liryką. Książkę opublikowano po raz pierwszy w nieocenzurowanej wersji dopiero w 2007 roku.

Jako prozaik jestem totalnym inwalidą. Nie potrafię sklecić fabuły. Nie umiem napisać powieści. Nie umiem stworzyć historii, zawiązać intrygi… Dlatego najchętniej umieszczałem akcję na tle historycznym. Na tym mogłem się oprzeć. Każda z tych moich książek, w tym Szaman, zajęła mi jakieś 1,5 roku pracy. To była ciężka, mozolna robota.

Egon Bondy

Jak ktoś się chce dowiedzieć jak to było w tamtych czasach, wystarczy, że przeczyta trzy książki: Josepha Conrada W oczach zachodu, Szamana Egona Bondy’ego i Biesy Dostojewskiego. Ale tak naprawdę wszystko jest w Szamanie. Bondy był tego świadom. Szaman to tragiczna postać. Geniusz, ale i szaleniec.

Ivan Martin Jirous (Magor, Plastic People of the Universe)

Šaman to wspaniała i okrutnie mądra książka. Chciałbym, by polski Szaman był jej możliwie jak najwierniejszym towarzyszem.

Arkadiusz Wierzba, tłumacz

Egon Bondy (własc. Zbyňek Fišer, ur. 20.I.1930 w Pradze, zm. 9.IV.2007 r. w Bratysławie)  to poeta, prozaik, tłumacz, dramaturg, filozof, performer, jeden z nieznanych publicznie sygnatariuszy Karty 77; radykalnie antykomunistyczny marksista, legenda czeskiej kontrkultury – współtwórca samizdatowego wydawnictwa Půlnoc, członek licznych podziemnych organizacji lewicowych, autor dwóch rozpraw filozoficznych, za które uzyskał w 1967 r. stopień doktora (Csc.); ogromną popularność zyskał dzięki rockowym aranżacjom swoich wierszy zrealizowanym przez grupę Plastic People of the Universe na czele z jej słynnym frontmanem – I. Jirousem (płyta: Egon Bondy’s Happy Hearts Club Banned); po 1989 r. oskarżony o współpracę z StB odbył wiele podróży zagranicznych; w 1993 w proteście przeciwko aksamitnej rewolucji zamieszkał na stałe w Bratysławie i przyjął słowackie obywatelstwo. Wybrane dzieła E. Bondy’ego. Poezja: Zápisky z počátku let sedmdesátých (1972), Sbírečka (1974), Mirka (1975). Powieści: Invalidní sourozenci (1974), Nepovídka (smz. 1983), Cybercomics (1997), Šaman, (1976). Dramaty: Nic jsem si nemyslel (1968), Otec v restauraci aneb Žerty stranou otče! (1969), Ministryně výživy. Eseje i rozprawy filozoficzne: Otázky bytí a existence (1967), Útěcha z ontologie. Substanční a nesubstanční model v ontologii (1967); Buddha (1968).

Szaman, Egon Bondy
Premiera: listopad 2012 roku
Wydawnictwo Korporacja Ha!art

Dodaj komentarz