• 2012-09-17

Wielość w jedności. Wklęsłodruk w Polsce

21 września w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego oraz Galerii Sztuki Nowoczesnej Czerwony Spichrz w Bydgoszczy otwarta zostanie wystawa pt.: Wielość w jedności. Techniki wklęsłodruku w Polsce po 1900 roku.

Józef Pankiewicz, „Port w Fécamp”, akwaforta, 1907, wł. Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Józef Pankiewicz, „Port w Fécamp”, akwaforta, 1907, wł. Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Wystawa Wielość w jedności. Techniki wklęsłodruku w Polsce po 1900 roku będzie obrazowała dzieje jednej z klasycznych już grup technik graficznych – wklęsłodruku. Na ekspozycji przedstawiony zostanie zespół ponad 200 plansz graficznych, autorstwa wybitnych twórców, dla których główną formę artystycznej wypowiedzi od strony warsztatowej stanowił i stanowi druk wklęsły. Tradycyjne techniki metalowe, zarówno cięte (miedzioryt, mezzotinta, sucha igła), jak i trawione (akwaforta, akwatinta, miękki werniks, odprysk) uzupełnią techniki wklęsłodruku realizowane na nietypowych podłożach (fluoroforta, ceratoryt i aktualne niekonwencjonalne rozwiązania). Pomiędzy tym bogactwem samodzielnych technik zaistnieją grafiki wykonywane w technikach mieszanych i autorskich.

Zespoły grafik, obejmujące wybrane zagadnienia problemowe, ukażą najważniejsze zjawiska w historii i współczesności wklęsłodruku, m.in. genezę kształcenia w zakresie technik metalowych w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, rozwój tej dziedziny grafiki w środowisku warszawskim, znaczenie I Konkursu Graficznego im. Henryka Grohmana w Zakopanem (1911) i bogactwo eksperymentów warsztatowych w dwudziestoleciu międzywojennym w oparciu o dominujące ośrodki Krakowa i Warszawy oraz kształtujące się środowiska – Lwowa i Wilna.

Na ekspozycji zaakcentowana zostanie powojenna kontynuacja poszukiwań nowych rozwiązań warsztatowych w obrębie wklęsłodruku, ale przede wszystkim nowatorska twórczość mistrzów lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku. Rozwój technik druku wklęsłego w grafice ostatnich dziesięcioleci zaprezentowany zostanie w oparciu o przegląd dzieł twórców działających w różnych ośrodkach artystycznych, ukazując inspiracje grafiką dawną (powrót do małego formatu i czystej techniki), jak i indywidualne doświadczenia warsztatowe.

Bogaty zespół tak różnorodnych rycin zobrazuje przemiany jakie zaistniały w obrębie tradycyjnych technik metalowych i pokrewnych, zarówno w zakresie zagadnień warsztatowych, jak i formalno-stylistycznych oraz ikonograficznych. Na tytułową wielość złożą się m.in. subtelne suche igły Józefa Pankiewicza, głęboko trawione akwaforty Jana Rubczaka, wielobarwne akwatinty Wandy Komorowskiej, monochromatyczne akwatinty Zofii Stankiewicz oraz przypominające szkice miękkie werniksy Józefa Mehoffera. Podobną różnorodność wykorzystania możliwości techniki – w innym wydaniu formalnym i tematycznym – zobrazują światłocieniowo rysowane akwaforty Mieczysława Wejmana, rozedrgane fakturalnie płaszczyzny plansz Haliny Chrostowskiej (techniki metalowe mieszane), przesycone światłem mezzotinty Włodzimierza Kotkowskiego, wirtuozersko cięte miedzioryty Krzysztofa Skórczewskiego, wyciszone barwne akwatinty Barbary Narębskiej-Dębskiej oraz wielkoformatowe, ekspresyjne w formie i kolorze plansze Henryka Ożoga (sucha igła z mezzotintą).

Odmienne efekty fakturalne przybliżą grafiki powstałe w wyniku eksperymentowania z matrycą, widoczne w planszach Krzysztofa Tomalskiego i Marcina Surzyckiego lub stanowiące połączenie skrajnych technik druku, np. wklęsłego z cyfrowym, stosowane w pracach Andrzeja Węcławskiego i Mateusza Dąbrowskiego. Ingerencją w przestrzeń są wycięte po konturze formy Grzegorza Hańderka (intaglio), a multiplikacją motywu, ukazującą bogactwo rozwiązań warsztatowych – plansze Stanisława Wejmana (barwna akwaforta z akwatintą). Odbitki stanowe, wersje kolorystyczne i matryce do wybranych technik częściowo odsłonią tajemnice graficznego warsztatu.

Wystawa – będąca pierwszą problemową prezentacją poświęconą dziejom i współczesności technik druku wklęsłego w Polsce – niewątpliwie przyczyni się do nowego spojrzenia na zagadnienia graficznego warsztatu, stanowiąc aktualną próbę syntezy dokonań polskich artystów. Podczas trwania ekspozycji zostanie zorganizowana sesja naukowa poświęcona zagadnieniom technik wklęsłodruku w Polsce, której celem będzie wzbogacenie problematyki zobrazowanej na wystawie (18–19 października 2012 r.).

Wielość w jedności. Techniki wklęsłodruku w Polsce po 1900 roku
21 września – 2 grudnia 2012 r.
Wernisaż: 21 września 2012 r.
Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego
Ul. Mennica 8,Bydgoszcz
Galeria Sztuki Nowoczesnej – Czerwony Spichrz na Wyspie Młyńskiej,
Ul. Grodzka 7-11, Bydgoszcz

Dodaj komentarz