• 2012-01-02

Sebyła i Pawlikowska-Jasnorzewska w serii 44 Biura Literackiego

Biuro Literackie przygotowuje kolejne dwie nowe pozycje z bardzo ciepło przyjętej serii 44. Polska poezja od nowa. Pierwszą z nich jest Seans na dnie morza Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej w wyborze Marty Podgórnik, drugą Dialog w ciemności Władysława Sebyły pod redakcją Wojciecha Bonowicza. Książki ukażą się w styczniu i lutym przyszłego roku.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska urodziła się w 1891 roku w Krakowie. Debiutowała w 1922 roku tomem Niebieskie migdały. Poezja była jej najbliższa, ale pisywała także dramaty, aktywnie uczestniczyła w życiu kulturalnym – przyjaźniła się z Witkacym i skamandrytami, współpracowała z Polskim Radiem, była członkiem PEN Clubu.

Krytyka współczesna poetce często określała ją jako mistrzynię bibelotów i zgodnie twierdziła, że jej twórczość najlepiej pasuje do sztambucha oraz zawijania karmelków. Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej bronili natomiast Lechoń, Tuwim, Żeromski, Boy-Żeleński, wreszcie Słonimski.

Komu wierzyć?

Najlepiej raz jeszcze podejść do lektury jej wierszy, których 44 miałam honor dla Państwa wybrać, spośród tych może nieco mniej znanych, a zatem mniej naznaczonych stygmatem ‘wierszy do kręcenia papilotów przy rannej toalecie – zachęca Marta Podgórnik.

I dodaje:

Przekonacie się, że ta rzekoma poetka miłości w ciągłej miłosnej opresji była zarazem poetką śmierci, poetką wojny, choroby i lęku, poetką swojej niełatwej epoki, wybrzmiewającej w jej wierszach złowieszczo i jeżeli pięknie, to z szeregiem widm, z widmem rozkładu na czele, w tle. Że wielu ma wciąż jej pisanie za stare koronki? Widać zapomnieli, jak często te chadzają w parze z arszenikiem.

Drugą nowością w serii 44. Polska poezja od nowa będzie Dialog w ciemności Władysława Sebyły. Wyborem tekstów zajął się Wojciech Bonowicz – poeta, laureat Gdyni, nominowany również do Nagrody Literackiej Nike za biografię księdza Tischnera. Sebyła, choć wydaje się twórcą kameralnym, jest jedną z najważniejszych postaci nurtu religijnego w polskiej poezji dwudziestowiecznej.

Przyszedł na świat w 1902 roku w Kłobucku. Od dzieciństwa był wszechstronnie uzdolniony – malował, szkicował, grał na skrzypcach. Zadebiutował w 1927 roku tomem Modlitwa. Był redaktorem Kwadrygi, zajmował się krytyką. Prowadził w Polskim Radiu audycję, w której omawiał poetyckie debiuty.

Poza religijnością krytycy zwracali uwagę na nawiązania do Norwida i dążenie do prostoty formalnej. Przez doświadczenia wojenne liryka Sebyły wyróżniała się pacyfizmem, jak też niepokojem i katastrofizmem. Poeta nie zdążył wywrzeć większego wpływu na polską poezję, gdyż w 1940 roku został zamordowany w Charkowie przez NKWD. Premiera Dialogu w ciemności pozwoli przypomnieć jego twórczość.

Dodaj komentarz