• 2010-10-28

Para do życia – fińskim kandydatem do Oskara

4 lutego 2011 roku odbędzie się polska premiera filmu Para do życia. Film (Steam of life) Joonasa Berghälla i Mikki Hotakainena został oficjalnym kandydatem do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Jest to pierwszy przypadek w historii, aby kraj wystawił film dokumentalny do walki o nominację Amerykańskiej Akademii Filmowej w tej kategorii.

“Steam of Life”, reż. Mika Hotakainen, Joonas Berghall

“Steam of Life”, reż. Mika Hotakainen, Joonas Berghall

Na zakończonym właśnie festiwalu filmów dokumentalnych DOK Leipzig, jednej z najbardziej prestiżowych i największych tego typu imprez na świecie, film otrzymał Srebrnego Gołębia – drugą w kolejności najważniejszą nagrodę festiwalu.

Para do życia otrzymała szereg nagród i wyróżnień. Na zakończonym właśnie festiwalu filmów dokumentalnych DOK Leipzig, jednej z najbardziej prestiżowych i największych tego typu imprez na świecie, film został wyróżniony Srebrnym Gołębiem – drugą najważniejszą nagrodą festiwalu. Film otrzymał również nagrodę dla najlepszego zagranicznego filmu dokumentalnego na festiwalu DocAviv w Tel Awiwie, nagrodę Jury Ekumenicznego na Visions du Réel International Film Festival w Nyon oraz Specjalne Wyróżnienie Jury na Silverdocs w Waszyngtonie.

W Finlandii film był wielkim przebojem kinowym. Do tej pory zobaczyło go ponad 500 000 widzów.

Sauna to jede fińskie słowo zrozumiałe na całym świecie. W zeświecczonym społeczeństwie sauny są pozostałościami dawnych kultów – miejscem, gdzie świat choć na chwilę się odmienia, ujawnia inne oblicze, a człowiek ma szansę na zapewnienie sobie przychylności sił natury. Są miejscem oczyszczenia ciała i ducha, w którym czas ulega zawieszeniu. Dość napisać, że w niespełna sześciomilionowej Finlandii istnieje ponad 2 miliony saun, a fińskim żołnierzom w Afganistanie brakowało ich tak bardzo, że zbudowali je nawet na środku pustyni. W fińskim eposie narodowym, Kalevali, sauna jest miejscem związanym z praktykami szamańskimi – nic dziwnego, skoro jej historia sięga prawdopodobnie 3500 lat wstecz.

Film Para do życia jest ciągiem wypowiedzi mężczyzn, dla których sauna staje się konfesjonałem – miejscem, w którym mogą wyznać swoim przyjaciołom najbardziej intymne historie. Zważywszy na stereotyp ciążący na Finach, ich szczerość wydaje się czasem szokująca. Fińscy mężczyźni potrafią mówić o swoich najintymniejszych uczuciach ze swobodą, jakiej pozazdrościliby im bohaterowie Woody’ego Allena. Absolutny brak tabu – także dotyczących nagiego ciała, umiejętność oczyszczającego płaczu, bezwzględność w analizie własnych emocji, ujmująca czułość, z jaką opowiadają o najbliższych – wszystko to odsłania inną twarz Finlandii, o lata świetlne odległą od obrazu Finów jako niezbyt rozgarniętych mruków.

Śmierć ukochanego dziecka, sekrety przyjaźni z niedźwiedziem brunatnym, wzruszenia pierwszych dni ojcostwa, wspomnienia pobytu w więzieniu, przejmujące rozmyślania nad sensem międzyludzkich relacji – a wszystko to w ustach ponurych drwali, prostych robotników, alkoholików, wytatuowanych macho, rolników. Ich twarze, na których ciężka fizyczna praca odcisnęła swoje piętno, przywodzą na myśl bohaterów Aki Kaurismakiego, zaś wypowiadane słowa sytuują ich w świecie Bergmana. Ta sama rozpacz wywołana okrucieństwem ślepego losu, to samo przeczucie, że sensem naszej egzystencji jest choć chwilowy kontakt z drugim człowiekiem…

Osobnym bohaterem filmu jest perfekcyjnie sfotografowana natura – w Finlandii wciąż ma się wrażenie, że to człowiek jest dopełnieniem naturalnego krajobrazu, a nie na odwrót… Przepełnione spokojem zdjęcia lasów i jezior znakomicie kontrastują z emocjonalnymi wypowiedziami bohaterów.

Oglądając film można odnieść wrażenie, że pobyt w saunie i możliwość zwierzeń jest dla Finów sensem i celem życia. By w każdej chwili móc się w niej znaleźć, budują je właściwie wszędzie – w starej ładzie na środku pola, w namiocie pośrodku lasu, przyczepie kempingowej, a nawet… w budce telefonicznej.

Dodaj komentarz