• 2010-10-23

Powrót Jurry’ego w Galerii Zderzak

Do 10 grudnia 2010 roku w Galerii Zderzak w Krakowie można oglądać oglądać wystawę prac Jerzego Jurry Zielińskiego zatytułowaną Powrót Jurry’ego.

Jerzy Jurry Zieliński, cykl Portrety Helsińskie, fot. Magdalena Kiełkowicz-Werner

Jerzy Jurry Zieliński, cykl Portrety Helsińskie, fot. Magdalena Kiełkowicz-Werner

Jerzy Ryszard Jurry Zieliński (1943–1980)

Mówił o sobie Jurry – Polska B. Urodzony w podkieleckiej wsi niedaleko Paradyża, zginął w Warszawie, w niewyjaśnionych do końca okolicznościach, na pół roku przed podpisaniem Porozumień Sierpniowych. Miał 37 lat. Jego obrazy nazwano znakami drogowymi politycznej egzystencji w PRL.

Gdy w 1968 opuszczał warszawską Akademię z dyplomem w kieszeni, był u szczytu sławy. Miał za sobą głośny debiut: pierwsza wystawa Grupy NEO-NEO-NEO, którą na III roku studiów założył z Janem Dobkowskim – podobnie jak on sam zbuntowanym uczniem Jana Cybisa – miała siłę rewolucji. Nowy, inspirowany pop-artem styl – płaskie, biologiczne formy rysowane dekoracyjną linią – był wyrazem buntu i zachwytu jednocześnie.

Jan Dobkowski, Marta Tarabuła, Wiesława Zielińska Janiak, Marek Swica, fot. Magdalena Kiełkowicz-Werner

Jan Dobkowski, Marta Tarabuła, Wiesława Zielińska Janiak, Marek Swica, fot. Magdalena Kiełkowicz-Werner

Drogi Jurry’ego i Dobkowskiego szybko się rozeszły. Jurry stał się artystą politycznym, zaczął chodzić po niebezpiecznej krawędzi. Był bezkompromisowym krytykiem ustroju PRL, komunizmu i sowietyzmu. Prostym, plakatowym stylem przejętym z języka propagandy opowiadał o zakłamaniu historii i zniewoleniu Polski, protestował przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji i działalności cenzury, wykpił rocznicę XXX-lecia PRL słynnym obrazem zasznurowanych ust. Szydził z obłudy w życiu publicznym i z konformizmu na co dzień.

Niepoprawny romantyk, poeta i chuligan, był jedną z najbarwniejszych postaci Warszawy lat 70. Słynął z regularnego zakłócania wernisaży artystycznego establishmentu i świąt państwowych (akcja Zgrzyt z okazji 1 Maja), z zabawowego stylu życia, z bójek w kawiarni U Hopfera i na warszawskiej Pradze. Był nieobliczalny, dowcipny i uroczy. Bano się go i lubiano, a jego legendę straceńca ugruntowała śmierć – nagła i zagadkowa.

Wystawą Powrót Jurry’ego zostaje przedstawiony artysta, którego nie znajdzie się w Wikipedii. Jego malarstwo – dotychczas znane tylko wtajemniczonym – w latach 80. inspirowało Gruppę, w latach 2000. grupę Twożywo.

Galeria Zderzak w Krakowie
8 października – 10 grudnia 2010 roku

Dodaj komentarz