• 2009-06-19

Miasto na Piaskach: Tel Aviv lat 30. w obiektywie Zewa Aleksandrowicza

28 czerwca 2009 roku o godzinie 16.30 w Żydowskim Muzeum Galicja w Krakowie odbędzie się wernisaż wystawy Tel Aviv lat 30. w obiektywie  Zewa Aleksandrowicza. W wernisażu weźmie udział rodzina Aleksandrowiczów.

"Miasto na piasku", fot. Zew Aleksandrowicz

"Miasto na piasku", fot. Zew Aleksandrowicz

W pracach krakowskiego fotografa Tel Awiw uchwycony jest w momencie przeistaczania się z małego prowincjonalnego przedmieścia Jaffy w biznesową i kulturalną stolicę współczesnego Izraela. Wystawa upamiętnia 100. rocznicę powstania miasta.

Na pierwsze wyprawy do Palestyny Aleksandrowicz zawsze zabierał aparat fotograficzny. Wpasowywał się w uliczny tłum oblężający miasto i rejestrował swoje wrażenia. Tel Awiw był wtedy młodym miastem o wielu twarzach, powstającym dosłownie na oczach mieszkańców. Miastem, które stało się schronieniem dla wielu kultur żyjących ze sobą na zwartym i dość niewielkim obszarze. Fotografowi udało się uchwycić ducha pluralizmu na ekspresyjnych czarno-białych fotografiach.

Aleksandrowicza pociągało unikalne połączenie bogactwa kultury żydowskiej, widocznego na każdym rogu – na reklamach i słupach ogłoszeniowych, w nagłówkach gazet i na afiszach kin. Nieskrępowana swoboda, która dominowała na ulicach – krótkie spodenki, bose stopy, zwierzęta na ulicy były także charakterystyczne. N fotografiach widoczny jest kontrast pomiędzy zorganizowanym życiem miejskim (nowoczesne domy, wybrukowane ulice) a wolną przestrzenią, która nie poddała się procesowi urbanizacji (wydmy, plaża, bezgraniczne morze).

Tel Awiw na fotografiach Aleksandrowicza jest młodym miastem z domami uformowanymi przez słońce, piasek i morze, którego rozwojowi towarszyszył nieograniczony optymizm. Miastem, którego istotą jest obietnica nieustannej zmiany, rozkwitu, ciągłego wzrostu. Aleksandrowicz upamiętnił moment, w którym ludzkie aspiracje, chęci i marzenia materializują się w miejskim pejzażu.

Zew (Wilhelm) Aleksandrowicz urodził się w Krakowie w 1905 roku. Uczęszczał do hebrajskiej szkoły podstawowej, a następnie do polskiej szkoły średniej. Na studia wyższe został wysłany za granicę. Rodzina chciała, aby na uczelniach handlowych w Wiedniu i Bazylei nabył umiejętności, które będzie mógł wykorzystać, przejmując rodzinny biznes. Jednak Aleksandrowicza od najmłodszych lat ciągnęło do fotografii. W latach 20. wykonał setki fotografii przedwojennej Polski i innych europejskich krajów.

Aleksandrowicz entuzjastycznie popierał idee syjonistyczne. W latach 1932-1935 trzy razy odwiedził Palestynę, skąd przywiózł setki fotografii Tel Awiwu, Jafy, Hajfy, Jerozolimy, Tyberiady, Hadery czy doliny Ezdrelon. Portretował czołowych przywódców ruchu syjonistycznego; na jego fotografiach zneleźli się m.in.: Chaim Nahman Bialik, Uri Cwi Grinberg, Włodzimierz Żabotyński, Aba Ahimeir, Chaim Arlosoroff, Nahum Sokołow, Itzak Ben-Cwi.

Artysta sam siebie traktował jak fotografa-amatora. Nie zaniechał jednak prób opublikowania swoich prac. Jego fotoreportaże zamieściły żydowskie i syjonistyczne pisma w Polsce i Stanach Zjednoczonych. Zmarł w Tel Awiwie w 1992 roku, ale dopiero 11 lat po jego śmierci dokonano niezwykłego odkrycia. W jego domu znaleziono starą skórzaną walizkę, a w niej ponad 15 tysięcy negatywów zwiniętych w zardzewiałych pudełkach. Większość z nich nigdy nie była wcześniej publikowana. Po żmudnych badaniach udało się określić miejsce i datę wykonania zdjęć, a także sportretowanych na nich ludzi. Zaskakującym pozostaje fakt, że Aleksandrowicz nic nie wspominał rodzinie o ukrytych zdjęciach.

Kolekcja fotografii Zewa Aleksandrowicza jest obecnie skanowana i katalogowana w Bibliotece Narodowej Izraela. W przyszłości zbiór ma zostać udostępniony szerokiej publiczności.

28 czerwca 2009 roku o godzinie 16.30
Żydowskie Muzeum Galicja
Kraków

Dodaj komentarz