• 2009-06-05

Szczerość i blaga. Etyka prac Łodzi Kaliskiej z lat 1979-1989

Od 4 czerwca 2009 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi można oglądać wystawę Szczerość i blaga. Etyka prac Łodzi Kaliskiej z lat 1979-1989. Wystawa stanowi próbę wypracowania ponownego rozpoznania aktywności artystycznej grupy w pierwszej dekadzie jej istnienia.

rformance-dla-latawcow

Marek Janiak, Performance dla latawców, 1982

Łódź Kaliska została założona w 1979 roku przez Marka Janiaka, Jerzego Kobę, Andrzeja Kwietniewskiego, Adama Rzepeckiego, Andrzeja Świetlika, Andrzeja Wielogórskiego. Od samego początku szczerość bycia sobą, także czy może nawet przede wszystkim w fizjologicznych przejawach, w nieracjonalnych wygłupach, w niskich pobudkach było tym co artyści przeciwstawiali bufonadzie i zakłamaniu jakie dostrzegali wokół siebie, zwłaszcza w środowisku artystycznym. Artystyczna etyka oznacza tu szczerość obnażenia swojej natury, nawet jeśli rzuca to wyzwanie oficjalnie obowiązującym normom kulturowym i społecznym konwenansom. Czasem artyści Łodzi Kaliskiej blagierstwu tych wszystkich, którzy udawali lepszych niż są w rzeczywistości, przeciwstawiali swoje blagierstwo, udając gorszych niż w rzeczywistości są.

Wytworzone w pierwszej dekadzie aktywności Łodzi Kaliskiej obiekty, fotografie, dokumentacje, teksty, filmy splecione zostają na wystawie w pięć wątków, określających twórczość grupy w tym okresie. Pierwszy z wątków zatytułowany Poznanie i prawda gromadzi najwcześniejsze prace, należące do tzw. fotomedializmu, w którym analiza medium fotografii staje się badaniem możliwości poznania rzeczywistości pochwyconej przez zdjęcie. Dla artystów Łodzi Kaliskiej radykalna nieadekwatność fotograficznego wizerunku z tym, co w nim uchwycone, prowadzi do konstatacji, że prawdy w sztuce należy wypatrywać inaczej. Zrób zeza (1981)Andrzeja Kwietniewskiego i Marka Janiaka stanowiąc krytykę fotomedializmu, określa również strategię grupy wobec otaczającej ich rzeczywistości, zarówno artystycznej jak i społecznej.

Najmniejsza grupa prac zgromadzona w wątku Etyka pracy prezentuje przede wszystkim dokumentację akcji 7 dni na stworzenie świata (1981), w której Łódź Kaliska wykonuje prace, w większości niematerialne i zawsze absurdalne, tworzące kontrapunkt dla socjalistycznej ideologii i propagandy pracy, jaka dominowała w ówczesnej rzeczywistości.
Wśród akcji składających się 7 dni na stworzenie świata pojawiają się również działania o mniej lub bardziej wyraźnych podtekstach seksualnych – ten wątek przenikający całą aktywność grupy (a pojawiający się już w pracach fotomedialnych) zostaje ujęty pod hasłem Artysta – niepewny podmiot pożądania. Problematyzuje to powiązanie sztuki z popędem seksualnym – jeśli sztuka w procesie sublimacji zmienia cel popędów (z seksualnego na kulturowo wartościowe), zaś artysta jest podmiotem tej zamiany, to jednak artystycznemu podmiotowi nigdy nie udaje mu się całkowicie zawładnąć swoimi popędami. Szczególnie w sytuacji gdy wcale nie chce tego czynić i woli igrać z nimi, niż je opanowywać.

Najszczersze pożądanie zabawy, przaśnej i rubasznej, także erotycznej, określa etykę prac artystów Łodzi Kaliskiej. Etykę, która nakazuje im szczerze podążać za swoim pożądaniem, nawet jeśli prowadzi to do niebezpiecznego przekraczania granic. Ale może to wszystko, to tylko blaga?

Kurator: Jarosław Lubiak

Szczerość i blaga. Etyka prac Łodzi Kaliskiej z lat 1979-1989
Wernisaż: 04.06.09, g. 18.00
ms, Więckowskiego 36

Dodaj komentarz