Serce to samotny myśliwy – wystawa w ramach projektu Europe XXL

Do 25 maja 2009 roku w Gare Saint-Sauveur, Lille we Francji trwa wystawa, przygotowana przez Stowarzyszenie Lille 3000 we współpracy z CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Odbywa się ona w ramach projektu Europe XXL.

Fragment wystawy "Serce to samotny myśliwy", fot. Laura Pawela

Wystawa czternastu polskich artystów Serce to samotny myśliwy pożycza swój tytuł od książki Carson McCullers. Tytuł arcydzieła amerykańskiej pisarki jest propozycją klucza do odczytania zgromadzonych na niej prac. Podsuwa kilka tropów, którymi można podążać, oglądając wystawę. Figura serca odsyła do emocjonalności sztuki przedstawionej na wystawie. Przewaga emocji nad rozsądkiem ma związek z czasem teraźniejszym sceny sztuk wizualnych w Polsce, na której do głosu dochodzą ekspresjonistyczna wrażliwość, surrealistyczna imaginacja, neoromantyczny dyskurs. Figura serca jest też związana ze stereotypem na temat polskiej – i w ogóle słowiańskiej – kultury, którą uważa się za płynącą prosto z serca.

Wystawa odbywa się na peronie nieczynnego dworca kolejowego. Na peronie niejedno serce zostało złamane. Dworzec to melodramatyczna scenografia – szczególnie taki dworzec, z którego nie odjedzie już żaden pociąg. Pojęcie samotności z tytułu McCullers odnosi się do artystów. Wystawa jest zbiorowa, ale każdy z uczestników występuje osobno i mówi w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Uczestnicy Serce to samotny myśliwy nie reprezentują żadnej generacji, trendu czy środowiska, nie przemawiają chórem. Wielogłosowa narracja tej wystawy może zabrzmieć dopiero w uszach odbiorcy. Kolejny trop to figura myśliwego. Artysta jako samotny myśliwy poluje na uwagę widza, ale jest też zdolny do aktów symbolicznej przemocy wobec wrażliwości odbiorcy. Myśliwy zabija zarówno po to, aby przeżyć, jak i dla przyjemności. Myślistwo odsyła do pierwotnego modelu relacji człowieka ze światem – podobnie jest ze sztuką. Przywołanie w tytule dzieła Carson McCullers podsuwa jeszcze jeden trop: postać pisarki wiedzie nas ku gotyckiej wrażliwości, ku grozie, grotesce, potworności, tajemnicy.

Carson McCullers jest, obok Williama Faulknera i Tennessee Williamsa, czołową przedstawicielką literatury Southern Gothic, która w pierwszej połowie 20. wieku rozkwitała na południu Stanów Zjednoczonych. Gotycki klimat nie służył do budowania napięcia, lecz był kluczem do odczytywania współczesności. Choć rzeczywistość amerykańskich pisarzy z Południa i polskich artystów początku XXI wieku są odległe w czasie i przestrzeni, to jednak wystawa Serce to samotny myśliwy odbija niespodziewanym echem prozę Southern Gothic. Twórczość tą Tennessee Williams opisywał jako intuicję, przeczucie potworności kryjącej się w nowoczesnym doświadczeniu.

Uczestnicy: Wojciech Bąkowski, Olaf Brzeski, Grzegorz Drozd, Marek Kijewski, Tomasz Kozak, Tomasz Kowalski, Norman Leto, Artur Malewski, Tomasz Mróz, Laura Pawela, Jadwiga Sawicka, Jan Smaga, Konrad Smoleński, Radosław Szlaga.

Do 25 maja 2009 roku
Gare Saint-Sauveur, Lille, Francja

Dodaj komentarz